Keurmerken beloven te veel

Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) heeft op plantages waar Unilever zijn thee vandaan haalt diverse misstanden geconstateerd, waaronder seksuele intimidatie door opzichters (Economie, 1 november). De thee is gecertificeerd door het RainForest Alliance-keurmerk, dat garandeert dat de thee eerlijk geproduceerd is.

Het probleem zit niet in de implementatie en de handhaving van het keurmerk. Het keurmerk zelf is het probleem. Keurmerken zoals RainForest Alliance, UTZ Certified en Fairtrade zijn in het leven geroepen om westerse consumenten een beter gevoel te geven. En dat doe je niet door wazige beloftes te doen. Dus blinken deze keurmerken uit in oneliners als ‘Geen kinderarbeid’. Maar de wereld van de agribusiness is te complex om dat te kunnen garanderen.

Eerlijk of duurzaam voedsel bestaat niet. Bepaald voedsel is hooguit duurzamer dan ander voedsel en de agribusiness moet continu blijven streven naar duurzamer voedsel. De eerste stap die een voedselbedrijf daartoe moet zetten, is een organisatiescan. Waar is het bedrijf het meest onduurzaam? Is het omdat er niet voldoende loon wordt betaald? Omdat het milieu wordt vervuild?

En de oppervlakkige consument? Tja, die zal moeten inzien dat de wereld nu eenmaal niet zo simpel in elkaar zit. Zolang voedselbedrijven de consument doen laten geloven dat de wereld wel heel simpel is, moeten ze ook niet zeuren als ze aangepakt worden door maatschappelijke organisaties als SOMO.

Frank van der Linde

Oud-directeur van Fairfood International, een ngo die voedselbedrijven aanspoort duurzamer te produceren.

    • Frank van der Linde
    • Oud-Directeur van Fairfood International