De dunne lijn tussen zachte troost en kledder

Yvon Jaspers pleitte zondag in Kwestie van kiezen (RTL4) voor wat zij „de kracht van zacht” noemde. Natuurlijk kreeg ze prompt weer een snerend commentaar op de website GeenStijl over zich heen, maar ik begrijp best wat ze bedoelt.

Programma’s van Jaspers als Boer zoekt vrouw en Liefs uit... bieden succesrijk weerstand aan het dominante cynisme. Ze plaatsen herkenbare verhalen van gewone mensen in het middelpunt van de aandacht. Niet voor niets vormen die formules de ideologische speerpunt van de KRO. Ook na de beoogde fusie met de NCRV, die in Hello Goodbye en Altijd wat hetzelfde terrein betreedt, zullen hoop, vertrouwen en de menselijke maat vooral daar in het publieke bestel verankerd blijven.

Maar de lijn tussen troost en kledder is soms dun in deze sector. Neem nu het eenmalige programma Recht uit het hart, dat de KRO gisteren, op Allerheiligen, uitzond in het kader van ‘de maand van de spiritualiteit’.

Op een kaal podium voor een voornamelijk vrouwelijk publiek hielden drie nabestaanden van spectaculaire slachtoffers een monoloog over hun veerkracht in het verwerkingsproces. Op de achtergrond geprojecteerde beelden en esoterische muziek begeleidden de vermoedelijk gerepeteerde getuigenissen.

Actrice Isa Hoes had een professionele voorsprong in het doseren van de emoties. De zelfdoding van haar manisch-depressieve echtgenoot Antonie Kamerling was toch ook een beetje bevrijdend geweest en nu omarmde ze het leven weer.

Lastiger was het voor Cindy van het Ende, moeder van een bijna doodgeslagen kind, die het verre van droog hield. Maar de 18-jarige Mazloum Youssef, zoon van het eerste slachtoffer van de schietpartij in Alphen aan den Rijn, was strijdbaar in het voortzetten van de strijd voor vrijheid en gerechtigheid van zijn vader.

De regie nam geregeld betraande gezichten uit het publiek in close-up. Na afloop mochten er vragen worden gesteld, maar er werd vooral respect betuigd.

De opzet past bij die van de eerder dit jaar door RKK (een aan de KRO verwante zendgemachtigde) uitgezonden serie Het drama van.... Daarin werden vier recente moordzaken ontrafeld, met als alibi de rouwverwerking door nabestaanden.

De confessionele obsessie met heel de mens ontaardt soms in het opvissen van het scandaleuze uit het nieuws, gedrenkt in een saus van tranenvocht. Kampioen in dat opzicht is de EO, die in haar nieuwe actualiteitenprogramma De vijfde dag geregeld de grens van de goede smaak opzoekt en ruimschoots overschrijdt. De katholieke variant is iets beschaafder.

De Britse psychiater Theodore Dalrymple legde onlangs, in navolging van Jung, verband tussen sentimentaliteit en geweld in de media. Al die aandacht voor ons gevoel zou tot korte lontjes leiden. Maar omgekeerd kun je geweld ook sentimenteel exploiteren.

    • Hans Beerekamp