Met 17 achter het stuur, als pa of ma er maar naast zit

Jongeren van 17 jaar mogen sinds vandaag autorijden onder begeleiding. Het moet leiden tot minder ongevallen. Maar de ervaringen in het buitenland zijn gemengd.

Nee, niet omdat hij niet rookt. Mitch de Kruif (16) uit Utrecht steekt namelijk met enige regelmaat een sigaret op. Toch worden zijn autorijlessen door pa betaald, want dan koopt Mitch tenminste geen scooter. Mitch: „Dat vindt-ie gevaarlijk.” Pa: „Ik zie hem liever in een stalen hokkie dan op twee kleine wieltjes.”

Mitch is een van de zestienjarigen die met rijlessen zijn begonnen. Vanaf vandaag mogen jongeren vanaf 16 jaar theorie-examen doen, vanaf 16,5 jaar in een lesauto de weg op en vanaf 17 jaar praktijkexamen doen. Daarna mogen ze tot hun achttiende met een begeleider – bijvoorbeeld vader of moeder – zelf autorijden, mits de begeleider aan een aantal eisen voldoet. Zo moeten begeleiders een speciale pas aanvragen, minimaal vijf jaar zelf een rijbewijs hebben, 27 jaar of ouder zijn, en geen strafrechtelijke veroordelingen voor verkeersovertredingen hebben gehad.

Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) gaf vanochtend in Den Haag het startschot voor dit zesjarige experiment, 2toDrive genaamd. Ze hoopt het aantal ongevallen onder jongeren tussen 18 en 24 jaar te verlagen. Bij 20 procent van alle ernstige ongevallen zijn jonge, beginnende automobilisten betrokken, terwijl zij minder dan 8 procent van de rijbewijsbezitters uitmaken. In 2009 kwamen 86 jonge bestuurders om het leven in het verkeer en raakten er 578 zwaargewond, blijkt uit cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).

In Duitsland is op 1 januari een vergelijkbaar project ingevoerd, begleitetes Fahren, na zeven jaar proefdraaien. Het aantal ongevallen onder jonge bestuurders nam daar met 20 procent af, zei Schultz.

Rij-instructeurs zijn enthousiast over de proef. „Als je net je examen hebt gedaan, is het heel eng als er ineens niemand meer naast je zit”, zegt Ronald Janssen uit Papendrecht. „Dan is dit een mooie oplossing.” En het zorgt voor wat extra inkomsten, hoopt rij-instructeur Kees Wouters, die Mitch de Kruif onder zijn hoede heeft. „Het aantal leerlingen is door de crisis afgenomen.”

Toch waarschuwt de SVOW dat in bijvoorbeeld Noorwegen en Frankrijk de ervaringen minder positief zijn. Dat heeft vooral te maken met hoe vaak de jongere onder begeleiding rijdt, hoeveel variatie er in de ritten zit, en hoe goed de begeleider is. „We moeten maar afwachten of het hier werkt”, zegt Kees Wouters, die zich vooral zorgen maakt over de gespreksonderwerpen in de auto: „Moet ik het nu over de disco gaan hebben of zo, haha.”

De interesse onder jongeren lijkt groot. Rijschoolhouders hebben al voor de start van de proef aanmeldingen gehad, de nieuwsbrief was gisteren 5.500 keer gedownload, en bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) hadden zich eind vorige week driehonderd 16-jarigen gemeld die theorie-examen willen doen. Het CBR rekent in 2012 op twintigduizend extra examens en heeft dertig nieuwe examinatoren aangesteld.

De eerste rij-ervaring van Mitch de Kruif vandaag was een bijzondere. Het ritje Utrecht-Den Haag duurde ruim anderhalf uur door een lange file op de A12. Kees Wouters: „Soms kan je beter met de trein gaan.”