De waarheid over Ajax

Waarschuwing: dit stukje gaat eigenlijk niet over voetbal.

Stel: twee topclubs spelen aan het eind van het voetbalseizoen een wedstrijd die beslissend is voor het kampioenschap van Nederland. En stel: vlak vóór die wedstrijd wordt de beste speler van de ene topclub benaderd door de andere topclub om het volgende seizoen naar hen over te stappen. En stel ten slotte dat je een sportjournalist bent en dit alles ontdekt vlak voor de beslissende wedstrijd.

Zou je het nieuws publiceren? Of zou je je realiseren dat je daarmee de topspeler in een onmogelijke situatie manoeuvreert? Al zijn acties in de beslissingswedstrijd zouden verdacht zijn.

De gevolgen voor het medium waar je voor werkt kunnen ook behoorlijk negatief zijn. Zo’n scoopje veroorzaakt onrust bij de club van de vertrekkende speler. De lezers/kijkers zullen jouw medium verantwoordelijk houden als het kampioenschap verloren gaat.

Je zou het nieuws stil kunnen houden, de speler laten weten dat je van de besprekingen weet en hopen dat je wordt terugbetaald met een veel grotere scoop.

Nog een vraag. Stel je bent sportjournalist van een krant. Je krijgt via via een keurige map met daarin allerlei verslagen van besprekingen, telefoongesprekken en e-mails. Ze zijn opgesteld door één van de partijen in een conflict. Zou je gewoon uit de map publiceren, zonder verder onderzoek? Of zou jij de unieke journalist zijn die de voor de lezer gaat uitzoeken wie mappen aan het uitdelen is, of de informatie wel klopt en dat soort vermoeiende activiteiten? (deze opgave kan ook met een brief en dat je je voorstelt dat je hoofd Sport van de NOS bent).

Genoeg waargebeurde theorie. Het leukste aan de problemen bij Ajax is dat des te enthousiaster je de media volgt, des te minder je erover weet. Je krijgt puzzelstukjes die nergens op elkaar aansluiten. De journalisten die ons zouden moeten informeren zijn te verdelen in drie groepen. Groep 1: de overschrijvers. Ze hebben geen bronnen en beperken zich tot kruimels die ze krijgen toegeworpen en andere media. De journalisten in groep 2 zijn de oogklepachtigen. Ze beschikken over een beperkt aantal bronnen die ze ook nog eens tevreden moeten houden. Groep 3 zijn de toezichthouders. Ze hebben diverse bronnen en zijn zelf ook bron.

Geen van hen gaat je een mooi feitenoverzicht geven. Vooral omdat ze de feiten niet (kunnen) weten. Journalisten die de feiten wel weten moeten voorzichtig zijn, ze willen volgend jaar nog steeds de feiten weten.

Wat moet je doen als bezorgde Ajax-fan? Nooit naar mij luisteren. Door een vreemd toeval had ik afgelopen maand nogal veel bronnen tot mijn beschikking. Het is allemaal veel zieliger en erger dan je je voor kunt stellen. Maar van mij ga je er niks over horen. Ook de komende jaren zijn met Ajax-verhalen gevulde avonden een stuk leuker dan één keer de waarheid vertellen.

Raoul Heertje