De schat van Bobbejaanland

Nudie Cohn is de bedenker van

het goudlamé pak van Elvis, de kostuums van Dolly Parton en de laarzen van de Vlaamse volkszanger Bobbejaan Schoepen. In Antwerpen wordt hij geëerd.

Het was alsof ze een schat had gevonden, zegt de Schotse modehistorica Mairi Mackenzie.

Sinds ze vijftien jaar geleden in het Londense uitgaansleven een vriend van een vriend was tegengekomen in een tweedehands pak van Nudie Cohn (1902-1984), was ze al geïnteresseerd in het werk van de ‘Rodeo Tailor’. In de jaren vijftig, zestig, zeventig ontwierp hij de kostuums voor bijna iedere country & westernster: Dolly Parton, Roy Rogers, Johnny Cash en Hank Williams, om er een paar te noemen.

Maar omdat Cohns winkel niet meer bestond, en de meeste stukken vastzitten in privécollecties, was het nooit tot onderzoek gekomen. Een bevriende ontwerper wees haar op de vorig jaar overleden Belgische zanger Bobbejaan Schoepen. In zijn pretpark Bobbejaanland trof ze „puur goud”: 35 complete ‘Nudie’-outfits, plus laarzen, zadels, hoeden, riemen en zelfs twee Nudiemobiles, door Cohn met stierenhorens en dollarmunten versierde auto’s, die bij het starten het geluid van paardenhoeven en schietende pistolen voortbrachten. Een ervan was jarenlang een gewilde attractie in Bobbejaanland.

In het ModeMuseum in Antwerpen is nu een aantal kledingstukken en accessoires te zien, opgesteld in een passend westerndecor. Een denim jumpsuit met over bijna de hele bovenkant een geborduurde verentooi en op de pijpen totempalen, bijvoorbeeld. Een paars pak, eveneens met veelkleurige indianentaferelen, een oranje pak met overvloedig goudkleurig borduursel.

Schoepen kocht het allemaal in de late jaren zestig en zeventig. „The cowboy from over there” noemde Cohn de zanger, die onder de naam Bobby John ook optrad in de Verenigde Staten. In 1953 stond hij zelfs in de legendarische Grand Ole Opry in Nashville.

„De kleding van Nudie is natuurlijk opzichtig”, zegt Mackenzie, die de kleine tentoonstelling samenstelde en een boek over Cohn schreef. „Maar voor mij is het geen camp. Het heeft een culturele waarde, het is verbonden aan een tijd en plaats. En hij was een geweldige vakman.”

Nudie Cohn, in Kiev geboren als Nutya Kotlyrenko, kwam op zijn elfde aan in New York. Aanvankelijk maakte hij onder de naam Nudies for the ladies strings voor strippers, maar nadat hij in 1947 naar Los Angeles was verhuisd opende hij Nudie’s Rodeo Tailors. De eerste country & westernzanger die hij kleedde was Tex Williams. „De westernstijl bestond al, en rhinestones zijn ook niet zijn uitvinding, maar Nudie zette het allemaal in de overdrive”, zegt Mackenzie. In de opvallende borduursels ziet zij de invloed van zijn geboortestreek terug.

Beroemd werd Cohn dankzij het goudlamé pak dat hij in 1957 voor Elvis Presley maakte. Naar verluidt betaalde Presley daar 10.000 dollar voor (waarvan 9.500 winst zou zijn). Een tweede opleving kwam in 1969, dankzij countryrockzanger Gram Parsons. Bij de nieuwe generatie muzikanten stond Cohn inmiddels bekend als een Las Vegas joke, maar de outfit die Parsons bestelde bracht daar verandering in: een wit pak met jasje een motorjackmodel, versierd met blote vrouwen, marihuanabladeren, papaverbloemen, een enorm kruis en vlammen, in plaats van westerntaferelen.

Een kopie van Parsons’ pak is te zien in het MoMu. Minus de blote vrouwen en de drugs; de eigenaar, de Britse muzikant Chris Rotter, droeg het als trouwpak. Ook is er een zwart ensemble met sterren van Johnny Cash. Schoepens zoon kocht het vorig jaar op een veiling. Ook de overige stukken in Antwerpen zijn afkomstig van de Schoepens; naast dertien mannenpakken zijn er vijf vrouwenoutfits te zien van Schoepens weduwe Josée, een voormalig operazangeres en model.

Na de dood van Cohn hielden zijn vrouw en kleindochter de zaak nog tien jaar open. Via de site worden nu enkel nog T-shirts en mokken verkocht. Wel maakt Cohns ex-schoonzoon Manuel Cuevas, die veertien jaar nauw met hem samenwerkte en onder meer de kleren voor Johnny Cash maakte, nog altijd pakken. Jack White is een van zijn vaste klanten. Muzikanten als Beck en Bobby Gillespie treden geregeld op in vintage Nudie.

Dreamsuits, tot en met 12 februari in de Galerij van het MoMu, Antwerpen. Mairi Mackenzie: Dreamsuits. Uitgeverij Lannoo. € 39,99