Rivieren in Thailand kunnen geen kant op

Thailand heeft meer dan ooit last van water, en dit kan vaker gaan voorkomen.

Bebouwing, houtkap en kanalisering vragen om actie, zeggen Nederlandse experts.

Nederland laat zich graag voorstaan op zijn kennis van waterbeheer. Ook Thailand doet er zijn voordeel mee, nu het land is getroffen door de ergste overstromingen in vijftig jaar en grote delen van Bangkok zijn ondergelopen. Zaterdag bereikte het waterpeil in de Thaise hoofdstad een hoogtepunt.

Medewerkers van het Nederlandse instituut Deltares, dat is gespecialiseerd in waterbeheer in deltagebieden, adviseren de Thaise regering al enkele weken over de aanpak van de overstromingen. Adri Verwey zit bijna dag en nacht op het crisiscentrum, dat is gevestigd op Don Muang Airport, het tweede vliegveld van de stad. Ook die luchthaven staat trouwens blank en het vliegverkeer is er gestaakt.

Verweys collega Tjitte Nauta is net terug uit Thailand, maar hij blijft de ontwikkelingen op de voet volgen. In een telefonisch interview beantwoordt hij een aantal vragen.

Is Thailand de laatste jaren kwetsbaarder geworden voor overstromingen?

„Zeker, maar daarin staat het niet alleen. Ook Nederland werd kwetsbaarder voor wateroverlast, waar we momenteel volop mee bezig zijn. Denk aan de implementatie van het grote ‘Ruimte voor de Rivieren’-project. In Thailand is er de laatste jaren ook minder ruimte voor rivieren gekomen, terwijl er meer mensen zijn gekomen en meer gebieden zijn dichtgebouwd. De rivier is bovendien op veel plaatsen gekanaliseerd en er is veel ontbossing geweest, waardoor het water sneller wegstroomt. Dat vergroot de kans op overstromingen. Wel moet ik erbij zeggen dat er dit jaar exceptioneel zware regenval is geweest.”

Wat moet Thailand doen om te voorkomen dat zulke overstromingen opnieuw plaatsvinden?

„Wij roepen al langer dat er een nationaal actieplan nodig is en dat ruimtelijke ordening geïntegreerd moet worden met waterbeheer. Zo iets verander je niet van de ene dag op de andere. Maar je moet er geleidelijk naar toewerken met doelstellingen voor de korte, de middellange en de lange termijn.”

Zijn de Thaise autoriteiten daarvoor ontvankelijk?

„Momenteel wel. De minister van Wetenschap en Technologie, die ik er een paar weken geleden in Bangkok over sprak, zag de noodzaak ervan heel goed in. Maar de ervaring leert dat de belangstelling snel weer verdampt. Over twee tot drie maanden zullen de Thai zich misschien juist wel weer het hoofd breken over de droogte of over de slechte kwaliteit van het water. Een van de redenen van de huidige overstromingen is juist dat de autoriteiten de stuwmeren al voor de zware regens tot de rand hadden laten vollopen voor energieopwekking en irrigatiedoeleinden.”

Gaat Deltares helpen bij het opstellen van zo’n nationaal actieplan?

„Dat willen we graag. Er is al financiering van een Amerikaanse organisatie voor de voorfase van dit plan.”

In de jaren zeventig stelden Nederlandse ingenieurs al eens een plan op om de wateroverlast in Bangkok en omgeving te beteugelen. Dat verdween in een bureaula. Stemt dat somber over de kansen van een nieuw actieplan?

„We moeten inderdaad voorzichtig zijn, maar ik denk dat de herinnering aan deze overstromingen wel wat langer zal beklijven. Zo erg als nu is het nog nooit geweest. De economische schade neemt ook nog steeds toe en het water staat er nog wel drie tot vier weken. Ze moeten hier straks toch echt iets mee doen. Dit mag niet weer gebeuren.”