Misleiding of een nieuwe koers?

De Consumentenbond verdient geld als klanten overstappen naar een nieuwe energieleverancier.

Hoe werkt dat? En hoeveel verdienen ze daarmee?

De consumentenbond verdient aan het vergelijken van energieprijzen. De bond besteedt het vergelijken daarvan uit aan een andere website, genaamd PrizeWize, die ook een overstapservice aanbiedt. In ruil krijgt de Consumentenbond een deel van de overstapprovisie die PrizeWize van de energiemaatschappijen krijgt. Daarmee handelt de Consumentenbond in strijd met de eigen doelstellingen. Dat zegt EasySwitch, een van de andere prijsvergelijkende sites in de branche. De Consumentenbond zegt: „We varen een andere koers.”

Op de site zegt de Consumentenbond: „Wij worden niet betaald door adverteerders en krijgen ook geen subsidie van de overheid. Wij kunnen bestaan door de contributie van onze 480.000 leden. Zo kunnen wij geheel onafhankelijk onderzoek blijven doen én opkomen voor de belangen van consumenten.”

Maar voor energieprijzen gaat deze verklaring niet helemaal op. De Consumentenbond verdient jaarlijks ongeveer één miljoen euro dankzij de overstapdienst op de site.

1Hoe werkt dat in praktijk?

PrizeWize heeft een eigen database en een eigen ‘calculator’: software op basis waarvan de site het aanbod van de verschillende energieleveranciers vergelijkt. In de database van PrizeWize zit het aanbod van alle leveranciers met een vergunning voor het leveren van energie in Nederland. Dat zijn er dertig. Volgens PrizeWize directeur Hans de Kok heeft de elektronische prijsvergelijker „commerciële afspraken” met 80 tot 90 procent van deze aanbieders. Dat wil zeggen dat PrizeWize provisie ontvangt van de energieleverancier, wanneer een klant via de database van PrizeWize overstapt. Dat kan op de site van PrizeWize, maar ook op sites die gebruik maken van de PrizeWize-database: zoals de site van de Consumentenbond. Van iedere aanbieder krijgt PrizeWize hetzelfde bedrag aan provisie voor een standaardcontract.

2Wat verdient de Consumentenbond daaraan?

Ongeveer 17 euro per consument die overstapt. Op jaarbasis verdient de bond ongeveer 1 miljoen euro aan de deal met PrizeWize. Ter vergelijking: de jaarbegroting van de Consumentenbond is ongeveer 36 miljoen euro. Het grootste deel komt uit de ledencontributies. „Ongeveer 33 tot 34 miljoen per jaar”, zegt directeur Bart Combée. De rest komt uit onderzoeksopdrachten, en de bovengenoemde overstapvergoedingen. Die laatste inkomsten gaan in de toekomst toenemen, verwacht Combée.

3Hoe worden de energieprijzen vergeleken?

PrizeWize vergelijkt de prijzen van gas en licht per aanbieder en houdt geen rekening met subjectieve criteria als klanttevredenheid of service. De Consumentenbond doet zelf ook onderzoek naar energieprijzen. Twee keer per jaar komt er een rapport uit. Daarbij wordt géén gebruik gemaakt van de database van PrizeWize, zegt de Consumentenbond. Daarnaast worden de leveranciers ieder jaar vergeleken op het gebied van service. De Consumentenbond toetst een keer per kwartaal of PrizeWize zich aan hun criteria voor prijsvergelijken houdt: gelijke provisie van alle aanbieders en een zo volledig mogelijk aanbod.

4Is het aanbod volledig op de Consumentenbond site?

Nee, niet helemaal. In de PrizeWize energievergelijker vind je de leveranciers terug met een vergunning voor het leveren van energie in Nederland. Maar aanbiedingen van inkoopcoöperaties, ondernemingen of verenigingen die samen goedkoop energie inkopen, zoals de Vastelastenbond en Sportstroom, zijn niet terug te vinden in de database. Bovendien is overstappen naar een andere partij niet in alle gevallen even makkelijk. Direct overstappen kan alleen naar de partijen met wie PrizeWize een commerciële afspraak heeft. Consumenten die bijvoorbeeld bij Orro Energy een contract willen afsluiten, moeten zelf contact opnemen met de maatschappij.

5Gebeurt dit ook met andere producten of diensten?

Op dit moment alleen met pakketdiensten voor internet, kabel-tv en digitale telefonie en compensatie voor vluchten. Deze maand begint de Consumentenbond met een overstapservice voor zorgverzekeraars.

6Wat is de kritiek?

Het aanbod is niet volledig, de consument heeft geen toegang tot alle actietarieven en één prijsvergelijker wordt bevoordeeld ten opzichte van de andere sites, zegt Jelle Feenstra van EasySwitch.nl, een andere energieprijsvergelijker. „Er zijn ongeveer tien van dit soort sites, al hun aanbod zou moeten worden meegenomen op de site van de Consumentenbond. Bovendien kan je via de database van PrizeWize alleen de actietarieven zien van aanbieders waar de site een afspraak mee heeft.” Daarbij is het volgens Feenstra niet duidelijk genoeg voor de consument dat een derde partij diensten aanbiedt onder de vlag van de Consumentenbond.

7Wat zegt de Consumentenbond?

Directeur Combée: „Vroeger werden we opgericht om producten alleen te testen. Nu komen er steeds meer consumenten die ook meteen iets willen kunnen kopen. Daarom zijn we begonnen met de overstapservice. Wij willen hier duidelijk en transparant over zijn. Dit is een beetje nieuw, dus het kan best zijn dat er onduidelijkheden over bestaan. Maar dan passen we dat in de toekomst aan.”