Hoe bepaalt een jury de winnaar van de AKO-literatuurprijs?

De kandidaten voor de AKO Literatuurprijs 2011. Hoe bepaalt een jury de winnaar? Foto YouTube / NOS

Hoe bepaalt een jury wie het beste boek heeft geschreven en daarom een prestigieuze boekenprijs verdient zoals de AKO-literatuurprijs? Vanavond ontving Marente de Moor voor haar boek ‘De Nederlandse maagd’ deze felbegeerde prijs, maar waarom?

Vrijdag ontleedde NRC Handelsblad-criticus Arjen Fortuin op zijn blog de vijf methodes waarop een jury kan bepalen wie wint. En daarmee probeerde hij zelf ook te voorspellen wie de AKO Literatuurprijs zou winnen:

1. de ouderwetse methode

Lees alle boeken en kijk welke het beste is. Dan wint dit jaar De weldoener, de schitterende, gelaagde roman van P.F. Thomése. (runners-up: Jeroen Brouwers’ Bittere bloemen, Arnon Grunbergs Huid en haar)

2. de tekstexegese-methode

Kijk naar de loftuitingen in het juryrapport. Een makkie voor Peter Buwalda’s Bonita Avenue, een roman die ‘het hele leven probeert te omvatten’ en die over de lezer ‘heenwalst’ en hem ‘versuft van bewondering’ achterlaat.

3. de eliminatiemethode

Wie valt er af? Te volle prijzenkast (Grunberg, Thomése, Brouwers), zelden bekroond genre (de essays van Marja Pruis in Kus me, straf me), publieksfavoriet (Buwalda). Dus: Marente de Moor wint met De Nederlandse maagd.

4. de face value-methode

Laat een onbevooroordeeld persoon (je zoon van vijf), de foto’s van alle auteurs zien. Hij kiest Marja Pruis.

5. de statistische methode

Ook heel leuk voor tijdens het diner: gooi 100 maal de dobbelsteen en tel. Dan wint Thomése met 19 procent, net voor Jeroen Brouwers.

Vanavond won De Moor dus de AKO Literatuurprijs. Zoals voorspeld door de eliminatiemethode. In een reactie op de uitkomst van vanavond laat de criticus weten “echt verrast” te zijn. Maar of de jury de eliminatiemethode heeft gebruikt om tot dit oordeel te komen, durft Fortuin niet te zeggen. In ieder geval niet door het te laten “afhangen van een dobbelsteen”, lacht hij. Want ja, “een jury dobbelt niet”.