De beste televisie van september en oktober

Jarenlang deden juli en augustus niet mee in de tweemaandelijkse inventarisatie van beste televisieprogramma’s, omdat er dan toch niets van betekenis uitgezonden werd. Dit keer smokkel ik de zomerperiode wel mee in de lijst van appels en peren uit september en oktober. Vooral augustus wordt langzamerhand interessant; in de luwte gedijen experimenten, ongehinderd door de de obsessie met kijkcijfers.

Een relatief gebrek aan tucht van de markt verklaart deels ook waarom veel dramaseries van de publieke omroep nu kwalitatief interessanter zijn dan recente Nederlandse bioscoopfilms. Juist het commerciële succes van de laatste tijd leidt daar tot een fixatie op het verfilmen van bestsellers of beroemde affaires en het casten van bekende Nederlanders.

Ook de grotere lengte van series biedt mogelijkheden tot nuances en subplots, die slecht passen in anderhalf uur. In Amerika zie je hetzelfde verschijnsel zich voordoen: de betaalzender HBO is vatbaarder voor experiment en vernieuwing dan Hollywood.

Neem nu de serie op zichzelf staande filmpjes van een minuut of vijf in de serie Life Is Beautiful (HUMAN). Daar is het juist de afwijkende geringe tijdsduur, die regisseurs Mark de Cloe en Jeroen Berkvens in staat stelt om in vrijheid nieuwe vormen te verkennen, steeds naar aanleiding van een adagium van Erasmus.

Er waren nog meer innovaties de afgelopen maanden. Het filosofisch kwintet (HUMAN), een reeks gesprekken over de rechtsstaat, bood in de zomermaanden meer diepgang dan het kwakkelende Buitenhof (AVRO/VARA/VPRO).

De luidruchtige en extensieve viering van 60 jaar televisie kreeg het best gestalte in het bescheiden Achter het scherm (NTR), fijn geslepen observaties door Tonko Dop over de totstandkoming van populaire tv-programma’s.

5 Liefs uit... (KRO). Yvon Jaspers laat de tegenwerking zien die inburgerende buitenlandse liefdespartners ondervinden, in een spiegelbeeld van haar Boer zoekt vrouw. Na een sterk begin zakte het iets in, maar toch bleef het een nuttige en goed gemaakte serie die een kentering aankondigt.

4 Hoe heurt het eigenlijk? (AVRO). Amusante en leerzame sociologische verhandelingen door Jort Kelder over oude en nieuwe rijken. Nog scherper en beschouwender dan zijn Bij ons in de PC (KRO).

3 The Voice of Holland (RTL 4). Het vlaggeschip van de opmars van RTL is meer dan een talentenjacht, namelijk een tot in de puntjes verzorgd en bijgeschaafd amusementsprogramma met aantrekkelijke hoofdpersonen. Staat ook model voor de voorzichtige terugkeer van tolerantie voor mensen uit andere culturen.

2 Overspel (VARA). Lekkere, twaalfdelige dramaserie over misdaad en liefde.

1 In therapie (NCRV). Tweede seizoen van uit Amerika en Israël overgenomen dramaserie was nog beter dan het eerste. Meer dan lekker, eenvoudigweg de top.