PC-divisie toch te belangrijk voor HP

De nieuwe bestuursvoorzitter van HP draait omstreden beslissingen van haar voorganger terug. Ooit was Hewlett-Packard een pionier in Silicon Valley. Nu lijkt het bedrijf de weg kwijt te zijn.

Technologiegigant HP zwalkt. In augustus schokte toenmalig topman Leo Apotheker Silicon Valley door de computerdivisie, met een omzet van 40 miljard dollar (29 miljard euro) de grootste tak van het bedrijf, te willen verkopen. Spoel twee maanden vooruit. Apotheker is vervangen door Meg Whitman. En bij een nieuwe bestuursvoorzitter hoort nieuw beleid: de computerdivisie wordt toch niet verkocht, zo kondigde Whitman gisteren aan.

De aankondiging van Apotheker bracht een schok teweeg. Officieel heette het dat HP ging onderzoeken of de divisie zelfstandig verder moest. In de praktijk kwam het er op neer dat er een koper gevonden moest worden voor de bedrijfstak die kampt met lage marges. Al is HP marktleider in de pc-wereld, er wordt volgens beleggers en analisten te weinig winst gemaakt: in het afgelopen kwartaal 600 miljoen dollar op een omzet van 9,6 miljard. HP verdient meer aan software en servers.

Medewerkers vonden het plan niks, net als prominente concurrenten (Dell) en leveranciers (Intel). Beleggers zagen ook geen heil in het plan. Als gevolg kelderde de beurswaarde van het bedrijf, wat Apotheker zijn baan kostte. Hij was nog geen elf maanden in functie.

Opvolger Whitman schroeft de plannen grotendeels terug. Het losknippen van de zogeheten Personal Systems Group (PSG) is te gecompliceerd. „Het is na onze analyse duidelijk dat het beter is voor klanten, aandeelhouders en medewerkers als we PSG niet afstoten. De pc-divisie is te belangrijk voor het hele bedrijf.”

Het behoud van PSG is niet de enige wijziging in de strategie. Whitman houdt ook nog de optie open dat HP doorgaat met WebOS, het mobiele besturingssysteem dat Leo Apotheker al aan de kant geschoven had. Hij vond dat HP de concurrentie met Android (Google) en de iPhones en iPads van Apple niet aankon. Ook al had zijn voorganger in 2010 juist om die reden Palm, maker van WebOS, gekocht voor 1,2 miljard dollar. Whitman zegt dat de mobiele strategie nog onderzocht gaat worden.

Zulke zenuwachtige manoeuvres van HP wekken verbazing. Een onderzoek naar het afstoten van de pc-tak had ook van tevoren, achter gesloten deuren, uitgevoerd kunnen worden. HP’s gezwalk wordt in Silicon Valley al het ‘Quickster-effect’ genoemd: een verwijzing naar videodienst Netflix, die vorige maand de verhuur van dvd’s wilde afstoten onder de naam Quickster. Door de ziedende reacties van klanten blies Netflix het plan subiet af, met welgemeende excuses van de topman.

Excuses komen er bij HP niet aan te pas. Analisten wijzen er wel op dat Whitman geen consistente lijn voert. Als commissaris keurde zij in augustus de plannen van Apotheker goed. Bij haar aantreden zei Whitman dat ze achter het besluit stond.

Koerswijzigingen als deze tonen aan dat eensgezindheid in de bedrijfstop nog ver te zoeken is – als dat nog niet bewezen was door de continue wisselingen in de bestuurskamer. Het vertrek van Mark Hurd naar concurrent Oracle ligt nog vers in het geheugen, de opkomst en ondergang van Leo Apotheker voltrok zich binnen een jaar. Iets langer geleden, maar des te ingrijpender was de strijd rondom de overname van Compaq Computers. Tien jaar geleden bezorgde die aankoop van 18 miljard dollar HP het marktleiderschap in personal computers. Maar de toenmalige topvrouw Carly Fiorina moest haar gelijk bevechten in een slepend juridisch conflict met de nazaten van de oprichters. De fusie verliep moeizaam, net na het barsten van de internetbubbel.

Historicus Henry Lowood, gespecialiseerd in de geschiedenis van computertechnologie, zegt dat HP een van de klassieke voorbeelden is van een bedrijf dat de richting kwijtraakt als de oprichters zijn verdwenen. „Een oprichter bepaalt de bedrijfscultuur. Zodra die opstapt gaan anderen de visie interpreteren en dat gaat eigenlijk nooit goed.”

Bill Hewlett en David Packard begonnen eind jaren dertig elektronische apparatuur te bouwen in een garage in Palo Alto en waren daarmee een van de grondleggers van Silicon Valley. In de net verschenen biografie van Steve Jobs laat de overleden oprichter van Apple zich uit over HP. Hij hoopt zijn nalatenschap beter geregeld te hebben dan Hewlett en Packard, zijn grote voorbeelden. „Zij hadden een geweldig bedrijf en dachten dat ze het in goede handen hadden achter gelaten. Nu wordt het aan stukken gescheurd en vernietigd.”