Madoff-beleggers doen ook aangifte tegen SNS

SNS had particulieren niet mogen laten beleggen in professionele fondsen, zegt de stichting Claim SNS/Bos & Partners. „Wij waren slechts doorgeefluik”, zegt SNS

Zijn de vierhonderd investeerders die sinds de jaren negentig via SNS Bank en SNS Global Custody belegden in een aantal Amerikaanse beleggingsfondsen te kwalificeren als professionele beleggers? Of zijn zij het slachtoffer van een bank die haar zorgplicht schond? Die vraag stond gisteren centraal bij de Utrechtse rechtbank in een door de gedupeerden (de stichting Claim SNS/Bos & Partners) aangespannen bodemprocedure tegen SNS Bank.

SNS belegde begin jaren negentig via SNS Bank en SNS Global Custody in een aantal voornamelijk Amerikaanse beleggingsfondsen, waaronder een viertal fondsen van miljardenfraudeur Bernie Madoff. Dat gebeurde met name via financieel adviseur Bos & Partners, die haar klanten aanbood via SNS in de fondsen te beleggen. Jarenlang dachten de klanten dat zij defensief belegden.

In werkelijkheid belegden de investeerders in een aantal risicovolle, complexe hedgefondsen. Dat kwam pas in 2008 aan het licht toen als gevolg van de kredietcrisis de koersen van veel fondsen hard daalden.

SNS wist volgens Jurjen Lemstra, advocaat van de stichting, dat de fondsen niet over de in Nederland vereiste vergunningen beschikten. Daarbij: „SNS moest een contract ondertekenen waarin zij verklaarde dat haar cliënten ervaren beleggers zijn, dat ze bekend waren met de inhoud van de prospectus en zich bewust waren van de risico's die verbonden waren aan de gehanteerde beleggingsstrategie.” Geen van de vierhonderd klanten die investeerden via Bos & Partners voldoen aan die eis, betoogde Lemstra. Door die verklaring namens haar klanten te ondertekenen, ging SNS volgens de advocaat haar boekje te buiten. Daarom heeft de stichting namens ongeveer honderd klanten van de bank, ook aangifte gedaan van valsheid in geschrifte en het aanbieden van deelnemingen in beleggingsfondsen die in Nederland geen vergunning hebben.

SNS deed de aangifte gistermiddag af als ‘stemmingmakerij’. De bank probeerde aan te tonen dat de eisers wel degelijk professionele beleggers waren. „Een belegd vermogen van 400 miljoen dollar gedeeld door vierhonderd klanten geeft een gemiddeld vermogen van één miljoen dollar”, zei advocaat Frank van der Leeuw van SNS. Onzin, meent Lemstra. „Onder de beleggers zaten ook ambtenaren en studenten die voor minder dan 100.000 dollar belegden. Bovendien voldeden geen van de vierhonderd beleggers aan de eisen om gekwalificeerd te kunnen worden als professionele belegger.”

Volgens SNS zochten klanten van Bos & Partners slechts een bank die slechts orders moest uitvoeren, de zogenaamde execution only-functie. Van der Leeuw ontkende dat de bank haar zorgplicht schond. „Het beleggingsbeleid hadden de cliënten al afgestemd met Bos & Partners, dus vermogensbeheer was niet aan de orde.” SNS had volgens hem niet de verantwoordelijkheid de belegger te adviseren of waarschuwen.

Van een vermeende relatie tussen SNS en Bos & Partners om afspraken te maken over de fondsen, was volgens SNS geen sprake. „Bovendien heeft Bos verklaard dat alle prospectussen en overige informatie beschikbaar was bij Bos & Partners en dat beleggers die informatie op eenvoudige wijze konden opvragen.”

Toezichthouder AFM oordeelde eerder dit jaar dat SNS had nagelaten vast te stellen of de beleggers over voldoende ervaring en kennis beschikten om de risico’s van de beleggingen te kunnen inschatten. De bank is in beroep gegaan tegen de drie boetes die de AFM oplegde.

Van de vierhonderd klanten die verlies hebben geleden op de bewuste beleggingen, heeft 75 procent al eerder ingestemd met een schikking waarin SNS een kwart van de geleden schade vergoedt. De rechter doet op 14 december uitspraak in de zaak. Voorzitter Frieling zei dat vanwege de 'complexiteit' van de zaak de uitspraak mogelijk nog later komt.