Kunst van het overdrijven

De stem van Michele klinkt opgewonden, haar gezicht is rood aangelopen. Verderop is het Windsor Hotel beroofd, vertelt Michele, als zij mijn dochter thuisbrengt met de schoolbus. Michele is begeleidster op de bus. „Het waren twee bewapende mannen op een motor”, zegt Michele. „Daarna was er een schietpartij hier in de straat met de politie.”

Zo dichtbij een schietpartij – het is even schrikken. Het Windsor is een peperduur hotel in onze wijk in Rio de Janeiro. Regelmatig staan grote zwarte auto’s en brede mannen met zonnebrillen voor de ingang.

Een buurvrouw bevestigt de schietpartij. Volgens haar waren het niet twee, maar vier mannen op twee motoren. Eerst hadden ze een vrouw beroofd die de bank aan het einde van de straat kwam uitlopen, toen hadden de boeven het restaurant op de hoek overvallen. Gewoon midden op de dag, in een drukke straat. De politie zette de achtervolging in, maar de bandieten ontsnapten.

Het verhaal wordt steeds spannender. Ik ga langs bij onze portier, Marcelo, om te vragen wat er werkelijk is gebeurd. Hij weet het precies. Zes mannen op drie motoren hebben een man overvallen die uit de bank kwam met 10.000 real (4.000 euro). Ze waren getipt door iemand van de bank.

Geweld speelt een belangrijke rol in de belevingswereld van de Brazilianen. Net als voetbal is het een terugkerend gespreksonderwerp in de bar of bij de krantenkiosk. En hoe grotesk het geweld ook is, er kan altijd een schepje bovenop. De kunst van een mooi verhaal vertellen wordt gewaardeerd. Overdrijven mag, hoewel de kale feiten van de misdrijven in het dagelijks nieuws vaak schokkend genoeg zijn. Een jongen van tien bijvoorbeeld, die een wapen naar school meeneemt, zijn lerares verwondt en zichzelf daarna doodschiet. Of boeven die een straat blokkeren en automobilisten in de file beroven.

Soms zijn het buitenissige zaken. Zoals het verhaal over een vrouw die de minnares van haar man wilde laten vermoorden. Eenmaal aangekomen zag de huurmoordenaar dat de minnares een oude bekende was. Samen besloten ze de moord te fingeren om alsnog de beloofde premie van 1.000 real op te strijken. Een foto met ketchup moest de opdrachtgeefster om de tuin leiden. Maar zij kwam er achter en deed aangifte.

De dag na de schietpartij in mijn buurt lees ik op de site van de regionale krant O Globo een berichtje over het voorval: een vrouw was net buiten een andere bank in de wijk overvallen door twee boeven op één motor. De mannen maakten 4.000 real buit.

Philip de Wit

Correspondent voor nrc.next en NRC Handelsblad in Brazilië.