Wil de Europese Hank Paulson nu opstaan?

et was nooit eerder vertoond. Het zou ook niet meer worden herhaald.

Op 13 oktober 2008 zaten de bazen van de negen grootste Amerikaanse banken in een kamer in Washington, waar minister van Financiën Hank Paulson hun vertelde dat zij als goede vaderlanders akkoord zouden gaan met een kapitaalinjectie door de overheid.

Zij zaten naast elkaar, in alfabetische volgorde van de namen van hun werkgevers. „We zullen het nieuws morgen aankondigen en heel duidelijk maken dat jullie gezonde financiële instellingen zijn, die hieraan deelnemen ten behoeve van de Amerikaanse economie”, vermeldt het A4-tje dat Paulson bij de bijeenkomst gebruikte. Het A4-tje is later vrijgegeven met een beroep op de Amerikaanse Wet openbaarheid van bestuur

Hoe moet Europa nu, in plaats van de vannacht afgesproken gefragmenteerde kapitaalinjectie van 106 miljard euro, zijn verzwakte banken redden? Zij lijden boekverliezen op staatsobligaties, vertrouwen elkaars kapitaalkracht niet meer, maar moeten met (extra) kredieten aan het midden- en kleinbedrijf en huizenkopers een volgende recessie voorkomen.

Wat zijn de overeenkomsten en wat zijn de verschillen met de methode-Paulson?

Dé overeenkomst is de crisis. Maar de ernst daarvan voelden de Amerikanen na het bankroet van zakenbank Lehman toen veel intenser, zo lijkt het wel, dan dat de crisis nu in Brussel wordt gevoeld.

Daar beginnen meteen ook de verschillen. In 2008 en 2009 ontplooide elk land zijn eigen reddingsactie voor zijn eigen bank. De uitzonderingen zijn het Belgisch-Nederlandse Fortis en de Belgisch-Franse bank Dexia, die onlangs nogmaals moest worden gered.

Belangrijker is de vraag: wie is de Europese Hank Paulson? De oer-zorg van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Henry Kissinger (‘Wie bel ik in Europa bij een crisis?’) is na veertig jaar wel opgelost.

De nieuwe test is: welke Europese functionaris gaat er rondbellen bij een oplaaiende bankencrisis? Europa gaat er toch niet nog eens veertig jaar over doen om dat te regelen?

Gaat Andrea Enria bellen? Dat is de eerste man van Europese bankentoezichthoudersclub, de zogeheten European Banking Authority. Zij ontwierpen de financiële stresstests die nogal wat banken met succes doorstonden, om vervolgens toch te sneven.

Of belt Klaus Regling, de chef van het Europese reddingsfonds EFSF? Hij beheert het geld.

Of Herman Van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad? Hij riep de bijeenkomst van 21 juli van staats- en regeringsleiders bijeen, waar zij besloten om EFSF-geld in te zetten voor vermogensinjecties voor de Griekse banken. Hij heeft de politieke connecties.

Kunnen deze drie heren de topmannen van 51 grootste banken naar een gemeenschappelijke afspraak dirigeren? Niet over een maand, maar bijvoorbeeld morgen al? En hen ‘op basis van vrijwilligheid’ dwingen om het kapitaal te accepteren, zoals de banken eerder vrijwillig verlies namen op hun Griekse staatsobligaties?

En komen die bankbazen dan ook? Of zeggen de Franse topbankiers: nee, wij komen alleen als de Franse president ons inviteert?

Al met al kunnen de namen niet overtuigen. De enige die dat wel kan is die van Jean-Claude Trichet, scheidend president van de ECB, de sterke man van Europa, maar hij is straks ambteloos burger.

Pijnlijke conclusie: geen Europese Paulson. Gevolg: geen eenheid van doel, geen eenheid van beleid.

Europa? Dat is een reddingsboot zonder kapitein.

menno tamminga

    • Menno Tamminga