Hé, zo'n abstracte Breitner heb ik nog nooit gezien

Bonto Fattah van het Amsterdamse veilinghuis Arts & Antiques Group bekeek een groot paneel met een achtergrond van donkerbruine tinten en een voorgrond van woeste, lichtere verfstreken. Abstract expressionistisch, zo leek het. Jaren vijftig, zestig.

Toen hij in de rechter onderhoek de signatuur van de maker zag staan geloofde hij zijn ogen niet: George Hendrik Breitner (1857-1923), schilder van vlotte, impressionistische Amsterdamse stadsgezichten. „Met dit werk ontpopt Breitner zich opeens als een oervader van de moderne kunst”, zegt Fattah. „Het moet het meeste abstracte werk zijn dat van hem bekend is.”

Na lang kijken meenden medewerkers van het veilinghuis in de bruine verfmassa twee bomen en een kade te herkennen. De witte streken op de voorgrond zouden reflecties op het water of ijsschotsen kunnen voorstellen. De horizontale beige vegen zijn dan wellicht schepen die uit de schemering opdoemen.

Vandaar dat het schilderij in de veilingcatalogus nu Aangemeerde boten in de winter in een Amsterdamse gracht wordt genoemd. Maar zeker weten doet niemand dat. Ook de datering is een raadsel. Breitners schilderij, afkomstig uit een particuliere collectie, staat in geen enkele oeuvrecatalogus. Wel is het veilinghuis ervan overtuigd dat het een echte Breitner is. „De kleuren, de verftoetsen, daaraan herken je zonder twijfel de hand van Breitner.”

Is het dan misschien slechts een schets? Ook dat lijkt onwaarschijnlijk. Het meet ruim 54 bij 100 centimeter en is gevat in een fraaie, authentieke lijst. „Het schilderij is heel ver uitgewerkt”, zegt Fattah. „Het is duidelijk dat Breitner het zo heeft bedoeld.” Hij hoopt dat het maandag op de veiling van 19de-eeuwse schilderijen door een Nederlands museum wordt aangekocht. „Daar hoort zo’n abstracte Breitner thuis.” En, zegt hij, met een richtprijs van 7.000 tot 9.000 euro is het werk bovendien een koopje.

Sandra Smallenburg

Veiling 31/10, kijkdagen 28 t/m 30/10. Arts & Antiques Group, Lekstraat 63, Amsterdam. Inl: aag.com