'Halveer aantal afdelingen voor spoedeisende hulp'

De helft van alle afdelingen voor spoedeisende hulp moet worden gesloten. Dat adviseert de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aan minister Schippers (Volksgezondheid, VVD). De Raad is op zorggebied het belangrijkste adviesorgaan van parlement en regering.

In Nederland zijn nu 104 ziekenhuizen met een afdeling spoedeisende hulp. De kwaliteit daarvan is in de kleine ziekenhuizen ondermaats, vindt de Raad. Als Schippers het advies overneemt, zal zij flinke druk op de ziekenhuizen moeten uitoefenen. Zij beschouwen hun spoedeisende hulp als uithangbord van hun instelling. Het levert ze geld op en cliënten voor de eigen poliklinieken.

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen vindt het advies niet realistisch. „Het gaat uit van te veel overheidsbemoeienis”, zegt een woordvoerder.

Concentratie van spoedzorg ligt zó gevoelig „dat er al jaren wordt geroepen dat er iets moet gebeuren, maar er verandert niets”, zegt Rien Meijerink, voorzitter van de Raad. „Gedreven door eigenbelang houden zorgorganisaties veranderingen tegen.”

De vereniging van zorgverzekeraars (ZN) pleitte vorige maand ook voor vermindering van het aantal spoedhulpposten. Meijerink verwacht niet dat de verzekeraars daarin als inkopers van zorg in zullen slagen. „Omdat de patiënt de dupe is moet de overheid ingrijpen.”

De Raad is voorstander van een drastische reorganisatie van de hele gezondheidszorg. Ziekenhuizen moeten inkrimpen en zorgverleners moeten in ‘zorgnetwerken’ samenwerken. Burgers moeten dichtbij terechtkunnen in laagdrempelige gezondheidscentra, die altijd open zijn. Met daarin bijvoorbeeld naast huisarts en apotheek ook fysiotherapeut, diëtist en psycholoog. Zelfs specialisten houden er praktijk, zoals dermatoloog, orthopeed en gynaecoloog.

De helft van mensen die naar de huisarts gaan heeft psychische klachten, zegt Meijerink. Zij worden nu doorverwezen naar de geestelijke gezondheidszorg in de tweede lijn, maar zouden veel beter snel in het gezondheidscentrum geholpen kunnen worden. Zorgverleners in het gezondheidscentrum moeten er over waken dat minder mensen naar het ziekenhuis gaan voor een behandeling. Alleen voor complexe ingrepen kunnen patiënten nog naar het verder gelegen gespecialiseerde ziekenhuis.

Het gezondheidscentrum moet ook spoedhulp bieden aan mensen met niet-levensbedreigende klachten. Nu komen deze patiënten naar de dure spoedafdeling van ziekenhuizen. Als het aan de Raad ligt, zijn patiënten die wel levensbedreigende aandoeningen hebben, straks aangewezen op de grote ziekenhuizen en de Universitair Medische Centra.

De vermindering van het aantal afdelingen spoedeisende hulp met 40 kan de overheid 260 miljoen euro besparen.