Grieken hebben geleerd niet te vroeg te juichen

Premier George Papandreou was vanochtend zichtbaar opgelucht. Een zware last op Griekse schouders is verlicht, zei hij voor de camera’s in Brussel. „Laten we hopen dat nu een nieuwe dag aanbreekt, voor Griekenland en voor Europa.” Een faillissement is op het laatste moment afgewend en de belasting zal deels verschuiven van burgers naar bankiers, voegde de vermoeide premier eraan toe.

Die woorden hebben Grieken eerder gehoord. Hun ervaring is dat ze na de meeste Europese topconferenties en daaropvolgende optimistische uitspraken bedrogen uitkwamen. Bij nadere bestudering bleek elke deal minder gunstig dan politici deden voorkomen. Niet te vroeg juichen, was de les. Bovendien realiseert iedereen in Griekenland zich dat dit absoluut geen einde betekent aan de bezuinigingen.

Vanochtend bleven reacties uit, omdat aan de afspraak om de Griekse staatsschuld te verminderen nog veel onduidelijk is. Wel staat vast dat een groot deel van de schuldafschrijving in Griekenland zelf gevoeld zal worden. Griekse banken, verzekeraars en pensioenfondsen bezitten de helft van alle Griekse obligaties (bij elkaar zo’n honderd miljard euro). Die zullen nu fors in waarde verminderen. Waarschijnlijk moet een deel van de banken worden genationaliseerd, omdat ze die klap niet kunnen opvangen zonder staatssteun.

Belangrijker dan wat hun eigen premier zegt vinden Grieken de woorden van de Duitse kanselier Angela Merkel. Papandreou was immers slechts „toeschouwer bij de onderhandelingen”, zoals kranten de afgelopen dagen schreven. Op Merkels aandringen zijn vannacht ook afspraken gemaakt over verscherpt toezicht op de Griekse hervormingen en bestedingen. De ‘trojka’ van eurolanden, ECB en IMF wordt een permanente missie in Athene. Dat moet een einde maken aan de spanningen in het parlement en de rellen – het ‘trojkadrama’ zoals diplomaten het noemen – dat zich hier iedere drie maanden voltrekt als de controleurs langskomen.

In Griekse tabloidkranten heet deze verandering ‘Duitse overheersing’. Media hebben het nu vooral over verlies aan soevereiniteit.

Terwijl gisteravond in Brussel de marathonvergadering begon, gaf in Athene de leider van de EU taskforce voor Griekenland een persconferentie, de Duitser Horst Reichenbach. Zijn team van experts uit verschillende EU-landen moet op de ministeries helpen hervormingen door te voeren en ervoor zorgen dat Griekenland slim gebruikmaakt van de miljarden subsidie die Europa op de begroting van 2007-2013 voor Griekenland heeft gereserveerd.

In een afgeladen zaal legde Reichenbach uit dat het team onder meer zal helpen het bestuur efficiënter te maken en de gezondheidszorg goedkoper. De journalisten hadden andere vragen. Moet elke beslissing op een Grieks ministerie mede ondertekend worden door een EU-expert? Het antwoord was nee. En: „Hoe vindt u het om voortdurend vergeleken te worden met een Gauleiter(nazi-regiobestuurder in de Tweede Wereldoorlog)?” Reichenbach antwoordde droogjes dat hij moeite had begrip op te brengen voor dat soort vergelijkingen.

MarloEs de Koning