Europa verlengt levensduur Berlusconi

Former ECB President Jean-Claude Trichet arrives to deliver a speech at Humboldt University in Berlin, October 24, 2011. Euro zone authorities should in future have greater powers to influence the economic policies of countries in the bloc if a member persistently fails to meet economic targets, Trichet said on Monday. REUTERS/Thomas Peter (GERMANY - Tags: POLITICS BUSINESS) REUTERS

„Primum vivere”, ,,Voor alles (over)leven”, zou de Italiaanse premier Silvio Berlusconi zijn medewerkers gisternacht hebben voorgehouden, toen ze hem hem bezorgd wezen op alle verplichtingen die hij is aangegaan met Europa.

En Silvio Berlusconi leeft nog. Il Cavaliere (de Ridder) zit fier op zijn paard. Zijn gok klopte. De Europese partners durfden hem niet naar huis te sturen, al was de brief over hervormingen die hij presenteerde niet wat hem vooraf was gevraagd.

Het tegenovergestelde lijkt gebeurd. Europa heeft Berlusconi’s politieke levensduur misschien wel verlengd. Hij kan de Europese instemming thuis presenteren als een EU-kwaliteitskeurmerk voor zijn beleid. De regeringscoalitie kan er niet meer over soebatten en het land moet hem volgen – want Europa zegt dat het goed is.

De prijs die Berlusconi Italië laat betalen is hoog. Sinds vannacht staat het land officieel onder curatele van de Europese Commissie, bijna zoals kandidaat-EU-lidstaten. De Europese leiders hebben de Europese Commissie gevraagd „een gedetailleerde evaluatie van de Italiaanse maatregelen te maken en de uitvoering ervan te bewaken”.

Voor 15 november presenteert Italië zijn actieplan om de economische groei opnieuw op gang te brengen. De brief belooft verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd tot 67 in 2026. De arbeidsmarkt wordt hervormd, het concurrentievermogen verscherpt, de bureaucratie verminderd, het ontslagrecht versoepeld en de sociale zekerheid hervormd. Daarnaast verkoopt Italië de komend drie jaar voor vijftien miljard euro aan staatsbezittingen. In 2014 zou de staatschuld zijn teruggebracht tot 112,6 procent van het bbp, tegen nu nog 120 procent.

Tot gistermiddag, vlak voor de top, hebben Berlusconi en zijn medewerkers gesleuteld aan de intentiebrief voor de Europese partners. De eerste versies werden afgekeurd door de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, en door de voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy. Zij wilden deadlines zien, welke Berlusconi er vervolgens bijschreef.

In de aanloop naar de vergadering dreigde al het harde werk nog even tevergeefs te zijn. Na begroeting van de jonge blonde Deense premier Helle Thorning Schmidt registreerden camera’s hoe Berlusconi’s blik haar net te lang van achteren keurde. Een rel bleef echter uit.

Of Berlusconi zijn hervormingsplan ook zal weten te realiseren, is zeer de vraag, gezien de reacties van vakbonden, oppositie en kritische pers. „De brief aan de EU lijkt een boek met dromen’’, stelt christen-democraat Pier Ferdinando Casini. „Niet serieus te nemen”, aldus Pier Luigi Bersani, leider van de grootste oppositiekracht de Democratische Partij. De krant la Stampa vraagt zich af wat het woord ‘soevereiniteit’ in Europa nog betekent, en of dit alleen nog voor Duitsland geldt.

De vakbonden en studenten beraden zich op actie. Zij omschrijven het plan als een „sociale gehaktmolen”. Ze vragen zich af waarom de zwaksten in de samenleving moeten boeten voor het wanbeleid van de zich zelf verrijkende heersende klasse.

De Italiaanse beurs reageerde vanochtend positief en steeg met meer dan 3 procent.

Bas Mesters

    • Bas Mesters