De grote vraag blijft: is het genoeg?

Nieuwsanalyse De Europese leiders presenteerden vannacht een akkoord over de euro. Voor één probleem hebben zij nog geen oplossing: hoe kan Europa weer groeien?

Claudio Barbato (L), a member of the opposition FLI party, fights with Fabio Ranieri (R) from the Northern League in Parliament in Rome October 26, 2011. The Italian deputies exchanged blows in parliament on Wednesday as tensions over a tough economic reform programme came to a head. REUTERS/Ansa/Giuseppe Lami (ITALY - Tags: POLITICS TPX IMAGES OF THE DAY) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. ITALY OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN ITALY

Rotterdam. - Een reddingsfonds voor kwakkelende landen en banken van 1.000 miljard euro. 100 miljard voor Griekenland. Nog eens 30 miljard om banken te overtuigen hun Griekse leningen voor de helft kwijt te schelden.

Zelfs voor geoefende volgers van de financiële crisis zijn de bedragen astronomisch. Na een marathonvergadering van acht uur toonden de zeventien regeringsleiders om vier uur vanochtend iets van de daadkracht die de buitenwereld had geëist. Griekenland, de banken, Italië, het noodfonds: de zwakke plekken van de Europese Economische en Monetaire Unie werden besproken en aangepakt.

Toch blijft de vraag: is het genoeg om de Europese staatsschuldencrisis te bezweren?

De eerste reactie van financiële markten vanochtend was positief. Beurzen veerden op en de rentes op staatsobligaties van Zuid-Europese landen daalden. Maar het humeur van de markten kan snel omslaan als economen en analisten het vijftien pagina’s tellende akkoord hebben gefileerd en de zwakke plekken, vaagheden en hiaten hebben blootgelegd.

Op papier lijkt het verhaal van de regeringsleiders te kloppen, maar het is de vraag of er voldoende rekening is gehouden met de werkelijkheid. Op papier krijgt Griekenland eind dit jaar een nieuwe lening van 100 miljard om het land de tijd te gunnen de staatsschuld te saneren. Het is twijfelachtig of dat lukt.

Griekenland heeft vanochtend toegezegd nog eens 15 miljard euro extra te verdienen door nog meer staatsbedrijven te privatiseren. Dat klinkt goed, maar de trojka (IMF, ECB, en de Europese Commissie) constateerde eerder deze maand dat Griekenland achter op schema loopt met eerder aangekondigde privatiseringen (ter waarde van 50 miljard).

De regeringsleiders verwachten ook dat de kwijtschelding van Griekse schuld door banken de lasten voor Griekenland zullen verlichten. Afgesproken is dat banken, in ruil voor een lokkertje van 30 miljard euro, 50 procent van de waarde van Griekse staatsobligaties zullen wegstrepen. Dat klinkt aanzienlijk, maar omdat een groot deel van die schuld in handen is van de ECB, het IMF en Europese lidstaten zal het effect voor de Grieken beperkter zijn.

Het noodfonds EFSF moet volgens de regeringsleiders vier tot vijf keer meer kunnen uitlenen. Dat komt neer op minimaal 1.000 miljard euro. Dat klinkt weer daadkrachtig. Maar het is de bedoeling dat er vooral geld wordt aangetrokken van vermogende buitenlandse investeerders. De Franse president Sarkozy belt vandaag met zijn Chinese collega Hu Jintao. De topman van het noodfonds Klaus Regling vertrekt ook vandaag naar China. Niemand weet of Chinese staatsinvesteringsfondsen bereid zijn de eurozone te steunen en zo ja, tegen welke prijs. Puur financieel rendement? Meer macht bij het IMF? Markttoegang? Overdracht van kennis en technologie?

De eurocrisis is begonnen in Griekenland, maar Italië is het land dat iedereen vreest. Pas toen financiële markten afgelopen zomer de derde economie van de eurozone onder vuur namen, werden Europese politici echt nerveus. Gisternacht zegde de Italiaanse premier Berlusconi toe zijn land te willen hervormen. De begroting wordt in evenwicht gebracht, de pensioenleeftijd gaat omhoog en het sociale zekerheidstelsel op de schop. Wederom is de boodschap precies wat beleggers verlangen. Maar Berlusconi blijft Berlusconi. Het is niet de eerste keer dat hij belooft de economie aan te pakken en het zou niet de eerste keer zijn dat hij de plannen uiteindelijk niet uitvoert.

Europese leiders hebben de afgelopen twee weken van top naar top geleefd. Ondanks alle vergaderingen hebben ze een vraag niet beantwoord: hoe moet de eurozone onder de schuldenberg uitkomen? Dat is de moeilijkste vraag om te beantwoorden, maar tegelijkertijd ook de belangrijkste. Het antwoord is simpel: groeien. Maar hoe doe je dat in een tijd van schulden, bezuinigen en recessie.

In het nieuws, eurotop: pagina 4-7

    • Melle Garschagen