De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq in nieuw licht

Amsterdam 26-10-2011 Nachtwacht opnieuw aangelicht met LED-licht van Philips Foto NRC Maurice Boyer

Na eeuwen experimenteren met olielampen, kaarsen, zonlicht en gloeilampen schijnt sinds gisteren een nieuw licht op De Nachtwacht.

Tot voor kort werd het bekendste schilderij van Rembrandt van Rijn door halogeenspots verlicht. Met een druk op een rode knop ontstaken Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes en Philipsbestuursvoorzitter Frans van Houten gisteren de nieuwe ledverlichting.

De kleuren in het schilderij hebben nu meer diepte en de altijd duister gebleven achtergrond is beter te zien, zegt Pijbes. „Het is alsof je een lichtgekleurde zonnebril afzet.” Volgens Pijbes moet het schilderij voor boeken en brochures opnieuw worden gefotografeerd omdat het licht nu anders is. „De Nachtwacht is rijker dan vroeger”.

‘De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren’, luidt de officiële naam van het schilderij dat Rembrandt tussen 1639 en 1642 schilderde. De bijnaam, De Nachtwacht, verkreeg het schilderij door vervuiling en verkleuring van de vernislaag in de loop van de 18e en 19e eeuw. Ten onrechte, want Rembrandt schilderde de schutters in daglicht.

Over de belichting van het schilderij is in het verleden veel gediscussieerd. Al meteen bij de opening van het Rijksmuseum in 1885 waren critici van mening dat het doek door onjuiste belichting niet goed tot zijn recht kwam. Gedurende de verbouwing van het Rijksmuseum hangt het schuttersstuk in de Philipsvleugel. Over twee jaar keert het schilderij weer terug op haar plaats aan het einde van de Eregalerij.

Philips, dat voor vijf jaar bijtekende als sponsor van het Rijksmuseum, heeft de lamp speciaal ontwikkeld. Het is de bedoeling alle schilderijen in het Rijksmuseum worden verlicht met ledlampen. De lampen zijn op termijn ook gewoon in de winkel te koop.

Het ledlicht straalt minder warmte af waardoor het zuiniger is en minder schadelijk voor het beschilderde doek.

„De ledlampen geven een completer spectrum van warmwit licht”, zegt Rogier van der Heide, chief design officer van Philips Lighting. „De complexe kleuren als beige en groen komen met deze belichting beter tot hun recht. Je ziet nu een grotere variatie aan nuances in het schilderij.”