Vleeseter wil geen 'kattenvoer' meer

Diervriendelijk is in: supermarkten stunten minder met vlees en slagers krijgen meer klanten. De acties van Wakker Dier lijken succes te hebben gehad.

De kiloknaller is uit, zegt de stichting Wakker Dier. Waar supermarkten elkaar voorheen beconcurreerden met de laagste vleesprijzen, gaat de strijd nu om de vraag wie het meest diervriendelijke vlees verkoopt.

En slagers – die aanvankelijk klanten aan de supermarkten verloren, onder andere vanwege het gestunt met kiloknallers – trokken vorige maand voor het eerst sinds tijden weer extra klanten, zo blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau GfK.

Er lijkt een verband te bestaan tussen deze twee ontwikkelingen, zegt een woordvoerder van GfK voorzichtig. „Je ziet dat supermarkten minder stunten met vlees, en dat komt onder meer door de acties van Wakker Dier.” Als het vlees in de supermarkten niet of nauwelijks goedkoper is, blijken mensen net zo lief naar de slager te gaan. Maar, haast hij zich te zeggen, ook de mooie nazomerdagen in september – waarop het eindelijk weer was om te barbecuen – hebben slagers extra omzet opgeleverd. „De cijfers gaan alleen over de maand september, dus het is nog te vroeg om te zeggen of deze ontwikkeling doorzet. Op jaarbasis is er nog geen sprake van groei.” Wel blijkt uit de GfK-cijfers dat slagers beter scoren dan bakkers en groenteboeren: die verliezen juist klanten.

Wakker Dier becijferde afgelopen zomer dat er in het tweede kwartaal van vorig jaar 52 procent meer kilo-knallers in de winkelschappen lagen dan in dezelfde periode van dit jaar.

Tijdens de ‘kiloknallercampagne’ zette Wakker Dier vorig jaar twaalf weken lang alle vleesprijzen af tegen de gemiddelde kiloprijs van kattenvoer, 4,12 euro. In het tweede kwartaal van 2010 waren 132 vleesaanbiedingen goedkoper dan kattenvoer. Een jaar later waren dat er nog 87.

De campagne – met de boodschap: vlees voor zo’n extreem lage prijs kan niet fatsoenlijk geproduceerd worden – veroorzaakte veel ophef. En had uiteindelijk tot gevolg dat supermarkten minder met vleesprijzen zijn gaan stunten.

Uit de meest recente cijfers van Wakker Dier blijkt dat de daling van het aantal kiloknallers en extreme vleesstunts zich doorzet. Lagen er in het tweede kwartaal van dit jaar nog 7,25 kiloknallers per week in de onderzochte supermarkten, de afgelopen twintig weken waren dat er gemiddeld 6,7. „De gebruikelijke stuntperiode na de zomervakantie, als mensen weinig geld te besteden hebben, is amper te zien geweest”, zegt woordvoerder Sjoerd van de Wouw.

Supermarkten adverteren nu actief met het zogenoemde diervriendelijker vlees. Uit cijfers van Wakker Dier blijkt dat zowel de aanbiedingen van biologisch vlees als die van vlees met een Beter Leven-keurmerk het afgelopen half jaar flink zijn toegenomen. Precieze percentages zijn er niet op te plakken, omdat Wakker Dier vorig jaar eerst alleen in het tweede kwartaal had gemeten en daarna pas vanaf week 44. „Helemaal wetenschappelijk verantwoord is het dus niet”, zegt Van de Wouw. Maar Wakker Dier gaat uit van een stijging van 47 procent bij de biologische aanbiedingen en een stijging van 97 procent bij het vlees met een ‘Beter Leven’-keurmerk.

„En gelukkig ligt dat vlees niet in een hoekje weg te rotten, zoals dat vroeger wel gebeurde”, zegt Van de Wouw. „Tegenwoordig ligt het diervriendelijke vlees prominent in de schappen.”

Consumenten die diervriendelijk vlees willen eten, moeten wel goed op die keurmerken blijven letten, beklemtoont de woordvoerder van Wakker Dier. „Het is zeker niet zo dat een slager per definitie diervriendelijker vlees heeft dan een supermarkt. Daar gaan klanten soms ten onrechte van uit.”

Slagers zelf denken dat klanten helemaal niet zo bewust bezig zijn met de vraag of een stukje vlees ooit een goed leven heeft gehad. „Ik zit hier in een gewone buurt, waar mensen het liefst veel voor weinig hebben”, zegt Bert Knijnenburg van slagerij Het Zuiderpark aan de Van Zeggelenlaan in Den Haag. Hij verkoopt ‘gewoon’ vlees, zegt hij, niks biologisch. „Zolang de supermarkten vlees blijven verkopen onder de inkoopprijs, heb ik al genoeg moeite om tegen ze op te concurreren.”

Toch gaat het goed met zijn zaak. „Mensen gaan naar de slager omdat ze daar net dat beetje extra service krijgen. Bij de supermarkt ligt het vlees voorverpakt in de bakken. ‘Pak maar, zoek het maar uit.’ Wij snijden de hachee even klein. We snijden het zwoerdrandje van de speklappen af. Of neem de gourmetschotels. In de supermarkt krijg je altijd die doorsnee mini-hamburgertjes, mini-slavinkjes, mini-biefstukjes. Wij maken er net even wat meer werk van.”