Kritiek op de nieuwe Geefwet is Kamerbreed

De PVV kondigt aan het belangrijkste onderdeel van de geplande Geefwet te willen verhinderen: de invoering van de superaftrek bij giften aan culturele instellingen.

Komende maandag wordt de Geefwet, die het schenken aan goede doelen fiscaal stimuleert, besproken. De door staatssecretaris Frans Weekers (VVD) gepresenteerde wet ligt onder vuur bij veel partijen.

PVV-Kamerlid Roland van Vliet heeft een motie in voorbereiding waarmee hij het meest spraakmakende onderdeel uit de Geefwet wil elimineren: de extra aftrek bij culturele giften. Culturele instellingen hoopten hiermee de bezuinigingen van de overheid voor een deel te kunnen compenseren. Het is zeker niet uitgesloten dat Van Vliets motie op een meerderheid kan rekenen.

Volgens Van Vliet speelt het Rijk via de zogenaamde multiplier „voor Sinterklaas”. „Op deze manier moeten Henk en Ingrid de vrijgevigheid van hun rijke buurman bekostigen. Dat zie ik echt niet gebeuren.”

Jaarlijks wordt in Nederland voor 4,7 miljard euro aan goede doelen gegeven, maar aan culturele instellingen wordt relatief weinig gedoneerd. Om dat te veranderen zouden giften aan culturele instellingen vanaf komend jaar voor 150 procent kunnen worden afgetrokken. Dat betekent in de praktijk dat de overheid aan een gift van 1.000 euro maximaal 78 procent bijdraagt.

„Dat is eigenlijk vragen om frauduleuze constructies”, zegt Kamerlid Ed Groot (PvdA). Hij vindt het nog te vroeg om de extra aftrek – de zogeheten multiplier – nu al af te serveren. „Ik wil eerst kijken of bedrijven niet meer mogelijkheden kunnen krijgen voor aftrek bij de winstbelasting. Daar geldt nu een maximum voor van 5.000 euro en dat is natuurlijk heel weinig voor bedrijven.”

Ook Pieter Omtzigt (CDA) is kritisch over de extra aftrek. „Onder meer omdat die ten koste gaat van de subsidie op het onderhoud van monumenten. En die is ons dierbaar.” Omtzigt weet nog niet of hij de multiplier volledig wil zien verdwijnen. „Maar als we aan de ene kant vinden dat instellingen niet voor 80 procent afhankelijk mogen zijn van rijkssubsidie, moeten we er dan wel vóór zijn om giften via de belastingen voor 78 procent te subsidiëren?” De VVD-fractie zegt in een schriftelijke inbreng rond de Geefwet gereserveerd te staan tegenover de extra aftrek.

Van Vliet wil ook verhinderen dat aan culturele instellingen met rijk beloonde bestuurders fiscaal vriendelijk gedoneerd kan worden. „Ik kom ook met een motie waarin wordt geregeld dat giften niet kunnen worden afgetrokken als ze verstrekt zijn aan instellingen met bestuurders die boven de balkenendenorm zitten.” De PVV en de VVD hebben op dit punt de handen ineengeslagen. „Als er zoveel wordt verdiend, kan het wat mij betreft geen goed doel meer zijn.”

Ook instellingen met bestuurders die eerder zijn veroordeeld, moeten volgens Van Vliet in de toekomst worden uitgesloten van giftenaftrek.

Komende maandag wordt de Geefwet samen met het Belastingplan 2012 door de Tweede Kamer besproken. In de week van 14 november wordt er definitief over de belastingplannen gestemd.