In de duinen, en dan 'effe een kampvuurtje'

Nando en Ziad stonden gisteren terecht voor twee van de bijna honderd recente branden in de duinen bij Bergen. „Ik wou gewoon effe een vuurtje zien of zoiets.”

Nee, hier zitten niet de stichters van 95 branden in het duingebied tussen Bergen en Schoorl, die tussen augustus 2009 en mei 2011 zo’n 280 hectare natuur verwoestten. Justitie heeft het uitputtend onderzocht: hun telefoons uitgelezen, getuigen gehoord, alibi’s nagetrokken. Behalve een lang voorarrest leverde het niets op. De twee jonge mannen uit Schagen verschenen gisteren alleen voor de Alkmaarse rechtbank voor twee kleine duinbrandjes in mei die ze hebben bekend.

Wie zijn ze wel? De oudste, Nando F. (20) heeft een lijvig strafblad. Hij heeft dik zwart haar, iets krullend in de nek, en spreekt toonloos. De meeste feiten bekent hij zonder meer. Soms vertelt hij een eenvoudig te weerleggen leugen, zoals dat hij het eerste brandje zou hebben uitgetrapt. Een van de getuigen die dat tegenspraken was de politieman die het vuur doofde. Behalve voor de brandstichting moet Nando F. voorkomen voor diefstal, vernielingen en een verbale doodsbedreiging.

De jongste, Ziad A. (18) staat ook terecht voor bedreiging van een buschauffeur met een mes. Hij is geboren in Azerbajdzjan en in 2000 met zijn ouders naar Nederland gekomen. Al gauw zat hij op het gymnasium. Maar hij ging wiet verhandelen en stelen. Hij draagt een grijze trui met een kraagje erboven en heeft meegewerkt aan een psychologisch onderzoek, waarvoor de rechter hem uitvoerig complimenteert. „Ik ben open geweest, zodat ik begrepen kon worden”, zegt hij er zelf over.

Samen gaan ze die zwoele zaterdagavond met de bus naar Bergen aan Zee. Ze drinken „een stuk of zes” biertjes, ontdekken dat er geen bus teruggaat en „vinden” twee fietsen die niet op slot staan. In de duinen maken ze kort na elkaar twee vuurtjes. De eerste, op een open veld, blijft klein; de tweede, op een meer beboste plek, groeit uit tot ongeveer honderd vierkante meter. Een voorbijganger geeft hun signalement door aan de politie. Ze worden gearresteerd bij hun gestolen fietsen, beiden met een aansteker op zak.

Tevergeefs proberen de rechters erachter te komen waarom ze de vuurtjes stookten. „Dat wil ik graag uitleggen, maar ik weet het zelf ook niet”, zegt Ziad A. „We waren daar gewoon om een beetje natuur te bekijken. Ik weet niet, ik wou gewoon effe een vuurtje zien of zoiets.” Nando F.: „Toen hadden we een beetje bier gedronken en had ik een kampvuurtje gemaakt.”

Hun verhalen lopen uiteen op het punt van de grootste brand. Ziad zegt dat Nando die aanstak terwijl hij op de uitkijk stond. Nando zegt het omgekeerde. Voor officier van justitie M. van der Plas maakt het niet uit. Ze acht hen voor beide branden even verantwoordelijk.

De andere branden rekent ze hun niet aan. Een boswachter heeft getuigd dat die ook anders waren. Ze maakten ‘hun’ brandjes vlak naast een fietspad; alle andere branden ontstonden in verborgen gebied.

Maar, vermoedt de officier, die andere branden hebben wel een rol gespeeld. Nog geen week eerder, op 1 mei 2011, woedde in hetzelfde gebied de grootste duinbrand tot nu toe. „Het zou kunnen dat ze bewust bezig zijn geweest een echte brand te maken, om na te doen wat er op 1 mei was gebeurd. Dat dat bij het ‘kampvuurtje’ niet lukte. En dat ze de tweede brand bij betere begroeiing deden, om te kijken of het daar beter zou fikken.” Ze eist tegen Ziad A. twee jaar cel waarvan een voorwaardelijk, met als bijzondere voorwaarden psychiatrische behandeling en een alcoholverbod. Tegen Nando F., die weigert zichzelf te laten onderzoeken, eist ze drie jaar cel.

Voor de grote branden zitten geen verdachten meer vast. In mei werd nog een 44-jarige Alkmaarder opgepakt, maar die is na een maand weer vrijgelaten. Sinds de aanhoudingen zijn er geen nieuwe branden meer geweest.

    • Joke Mat