Dans de hoofdrol in je eigen promotieonderzoek

Bij een dissertatie denk je niet meteen aan de choreografie van een ballet. Toch schreef Science een danswedstrijd uit voor jonge doctoren.

De jaarlijkse wedstrijd ‘Dance your Ph.D.’ van het tijdschrift Science is gewonnen door Joel Miller, biomedisch ingenieur aan de universiteit van West-Australië in Perth. In zijn dans Microstructure-Property relationships in Ti2448 components produced by Selective Laser Melting: A Love Story zien we bot en titanium dankzij laserbehandelingen steeds compatibeler worden. Miller zelf is de Titanium Man en dankzij de juiste behandelingen weet hij zijn Bone Woman te veroveren.

De danswedstrijd is in 2008 ontstaan bij wijze van grap. Nadat de winnaar van de als eenmalig bedoelde prijsvraag was uitgeroepen, klonk onmiddellijk de roep om een volgende editie. Sindsdien is het een jaarlijks evenement. Het vindt overigens alleen op internet plaats; de inzendingen bestaan uit video’s. De regels zeggen dat elke dans moet gaan over een promotieonderzoek en dat de promovendus moet meedansen. Dit jaar was er een recordaantal van 55 inzendingen. Uit zestien finalisten koos een jury van wetenschappers, professionele dansers en choreografen winnaars in vier categorieën, van wie één algemene winnaar.

Het dansen van een proefschrift is niet eenvoudig. Onderzoekers zijn meestal geen dansers, al inspireert zo’n wedstrijd natuurlijk vooral promovendi die een beetje kunnen dansen. In de meeste gevallen danst de promovendus de hoofdrol. Collega’s worden soms ingezet in bijrollen waar niet veel aan te bederven valt.

Uitgerekend de huidige winnaar Joel Miller lijkt nogal een houten klaas. Wat hij mist aan beweeglijkheid wordt goedgemaakt door stopmotiontechniek: in zijn video wordt beweging gecreëerd door stilstaande beelden snel achter elkaar te monteren. Je kunt je afvragen of hij daarmee vals speelt, maar er is geen regel die dit verbiedt.

Wat is de bedoeling van zo’n dans eigenlijk? Het mooiste zou zijn als het een spetterende voorstelling was, geïnspireerd door een wetenschappelijk project, die zonder kennis daarvan ook te genieten zou zijn. Het dichtst in de buurt komt de winnaar in de categorie Sociale Wetenschappen, een mooie dans over paringsgedrag van duiven waarin (net als in het onderzoek) gespeeld wordt met de gelijktijdigheid van de acties van de partners. Van deze zwart-witvideo is vooral jammer dat hij in een kale studio is opgenomen.

In plaats daarvan proberen de meeste inzenders met hun dans hun onderzoek uit te leggen. Dat leidt tot houterige toneelstukjes die onderbroken worden door mededelingen in tekst. Winnaar Miller is een voorbeeld. Ook vorig jaar was de keus van de jury aanvechtbaar. De video van de Utrechtse neurobioloog Maartje de Jong won ‘slechts’ in de categorie Biologie, maar was professioneler en creatiever dan die van de algemene winnaar, scheikundige Maureen McKeague.

De video is te zien op nrc.nl/bekijks