Populariteit van hoorn wordt de Javaanse neushoorn fataal

Stropers, oorlog en het slinkend leefgebied hebben tot de ondergang geleid van een ondersoort van de Javaanse neushoorn in Vietnam.

----EDITORS NOTE---- RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY CREDIT "AFP PHOTO / WWF" - NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS This undated handout photo released by the WWF on October 25, 2011 shows a Javan rhino inside the Nam Cat Tien park in Southern Vietnam. A critically endangered species of rhino has been poached to extinction in Vietnam, wildlife groups said on October 25 after the country's last Javan rhino was found dead with its horn hacked off. AFP PHOTO / WWF AFP

De Vietnamese neushoorn is niet meer. Het zeldzame zoogdier op het Aziatische vasteland is vandaag uitgestorven verklaard door het Wereldnatuurfonds.

Genetisch onderzoek van 22 monsters neushoornmest liet in 2010 al zien dat er nog slechts één neushoorn in het Nationaal Park Cat Tien was. Dit dier werd kort daarna dood gevonden, met een kogel in zijn poot. Zijn hoorn was meegenomen: slachtoffer van stropers. Sindsdien zijn geen exemplaren meer gezien.

De neushoorns van het Cat Tien park waren juist een hoopgevende ontdekking toen men de kleine populatie in 1988 op het spoor kwam. Tot die tijd ging men er vanuit dat deze ondersoort van de Javaanse neushoorn, die ooit ook in Thailand, Laos, Cambodja en Maleisië voorkwam, al was uitgestorven. Het leefgebied van de neushoorn verdween grotendeels door het gebruik van napalm en Agent Orange door de VS tijdens de Vietnamoorlog.

Verschillende organisaties hebben zich sinds de jaren negentig ingezet om de dieren te redden. Maar doordat de Vietnamese autoriteiten de dieren onvoldoende hebben beschermd tegen stropers, was dit tevergeefs. Ook de Aziatische olifant, de tijger en de Siamese krokodil dreigen uit Vietnam te verdwijnen, zegt het Wereldnatuurfonds.

Neushoorns hebben wereldwijd te lijden onder de populariteit van hun hoorn als ingrediënt voor Chinese medicijnen. In Vietnam en China tellen zieken enorme bedragen neer voor de traditionele geneesmiddelen die uit de hoorn worden gemaakt.

In Afrika werden de afgelopen drie jaar 800 van de bedreigde dieren om die reden gedood, meldde de Unie voor Natuurbehoud eerder dit jaar.

De Javaanse neushoorn is een van de vijf neushoornsoorten die nog bestaan, en de meest zeldzame. Hij komt nu alleen nog voor in het afgelegen natuurpark Ujung Kulon op het Indonesische eiland Java, waar er nog zo’n 50 rondlopen. Daar zijn ze kwetsbaar voor ziekten en natuurrampen, zoals een eruptie van de nabijgelegen vulkaan Anak Krakatau.

Begin dit jaar kwam er goed nieuws uit Ujung Kulon. Het Wereldnatuurfonds had twee neushoornkalveren op camera vastgelegd, als bewijs dat de dieren zich nog in het wild voortplanten. Met name hoopgevend was dat een van de twee een vrouwtje was, want tot dan toe waren bijna alleen babymannetjes vastgelegd.