Mama speelt vals op schoolplein

Veel ouders van onze Madrileense crèche zien het met angst en beven tegemoet. Over elf maanden zijn onze kinderen drie jaar oud en gaan ze voor het eerst naar school.

Dit voorjaar moeten wij bij de regioregering aangeven naar welke scholen onze voorkeur uitgaat. Op basis van criteria als postcode, inkomen en gezinssamenstelling krijgen we punten toegekend. Hoe meer punten, hoe groter de kans dat de eerste schoolkeuze gehonoreerd wordt.

Dit puntensysteem is aan de deur van het kinderdagverblijf en in de nabijgelegen speeltuin al weken onderwerp van gesprek. Veel ouders vrezen dat het niet lukt hun kinderen op de beste scholen in onze eigen buurt te krijgen.

Een enkeling heeft het er al over dat we gezamenlijk een privédetective moeten inhuren. Dat laatste zou nodig zijn, om te bewijzen dat andere ouders frauderen. We wonen in een redelijk goede wijk waar de meeste scholen, openbaar en katholiek, goed staan aangeschreven. Scholen waar het aantal plaatsen tekortschiet. We hebben een topscore nodig.

Om punten bij elkaar te sprokkelen, halen ouders allerlei trucs uit. De meest gangbare ‘trampa’ is kinderen op het adres van grootouders of vrienden in te schrijven, als die dichterbij de goede school wonen.

Andere ouders vragen een echtscheiding aan – een eenoudergezin krijgt extra punten – maar blijven in de praktijk samenwonen. Of ze kopen de kinderarts om voor een medische verklaring die hun kind een allergie of een verstoorde stofwisseling toeschrijft. Weer één punt erbij.

Ouders die niet (of zwart) werken, zijn ook in het voordeel: lagere inkomens krijgen één extra punt.

Het is een systeem dat de vrede op het schoolplein niet bevordert. Zodra de indeling voor het volgende jaar bekend wordt gemaakt, duiken overal in Spanje verhalen op over misnoegde ouders. Zij stappen naar de school, de onderwijsinspectie of zelfs de rechter om vals spel van anderen aan te kaarten in de hoop zo alsnog een plek af te dwingen.

Privédetectives spelen hier op in. Zij bieden hun dienst aan om bewijzen te verzamelen voor oplichting, à 350 euro per uur.

Ook politici doen mee aan de schoolstrijd. In Madrid beloofde de rechts-populistische regiopresident, Esperanza Aguirre, van de regioregering het aantal punten dat wordt toegekend op basis van het woonadres te verlagen.

De meeste Madrileense kiezers wonen in wijken buiten de ring, waar het openbaar onderwijs vaak slechter is. Aguirre deed haar voorstel dan ook drie weken voor de regionale verkiezingen in mei. Sindsdien is ze er niet meer op teruggekomen.

Ouders in mijn buurt zeggen niettemin te vrezen dat Aguirre doorzet. „Ouders uit andere delen van de stad, gaan vast onze scholen inpikken. Met allerlei trampas”, stelde de moeder van Nacho vorige week in het park.

Een andere moeder schreef een open brief aan de regiopresidente over het bedreigde romantische ideaal om met haar zoontje naar school te lopen. „Dankzij u verlies ik straks elke dag kostbare tijd, omdat ik met hem vastzit in de spits.”

Om de katholieke scholen wordt het meest gefraudeerd. Ze zijn duurder, maar ook populairder, omdat ze als strenger en veeleisender bekendstaan. In onze wijk staan er wel vijf. En dan is er nog een openbare school die óók erg geliefd is, omdat hij tweetalig onderwijs biedt.

Hoe dichter we bij de inschrijfdatum komen, hoe meer het onderling wantrouwen oplaait. De meeste verdenking verdient vooralsnog de moeder van Ángel, fluistert een moeder. „Ik zag haar op Facebook vrienden worden met de directrice van die goede openbare school.”

Merijn de Waal