Tijd van gaan

Na 112.724 dode Irakezen en 4.478 dode Amerikanen is de tijd rijp voor de Verenigde Staten om te vertrekken uit Irak. Tegemoetkomend aan een oude belofte van George W. Bush. Ondanks die getallen, of juist uitrespect ervoor, had Amerika nog wel even willen blijven, zij het met een fractie van de 43.500 manschappen die er nog zijn. Maar dat voorstel zou afgelopen week zijn stukgelopen op het niet bereid zijn van de regering van Irak om Amerikaanse militairen immuniteit voor hun rechtspraak te verschaffen.

De VS leken opgelucht. Het zijn de gevolgen van de nieuwe democratie; de regering van Irak had hun geen keus gelaten. De VS accepteren immers niet dat hun militairen de kans lopen berecht te worden in het buitenland. En zonder garanties op dat punt (en, zullen sceptici zeggen, met verkiezingen in het vooruitzicht) voelt Amerika zich niet langer verantwoordelijk.

Dat exclusieve recht dat de VS opeisen, overal ter wereld waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd, blijft merkwaardig. In het licht van het Irak dat Amerika zelf heeft helpen veroorzaken, is het zelfs bijzonder vreemd. Kennelijk is het land dat de VS nu alleen laten, goed genoeg om voort te bestaan op eigen kracht, maar slecht genoeg om er Amerikaanse militairen aan toe te vertrouwen.

Het is een veelzeggend standpunt, al is het niet nieuw. Het Amerikaanse ministerie van Defensie eist al vele decennia dat Amerikaanse militairen die misdaden hebben begaan in het buitenland, in de VS worden berecht. De American Service-Members’ Protection Act uit 2002 (spottend The Hague Invasion Act genoemd), die Amerikaanse militairen uit handen van het Internationaal Strafhof moet houden, is er een kwalijk gevolg van. En hoewel het binnenlands goed valt, is het een bron van ergernis onder buitenlandse bondgenoten.

Desondanks piekeren de VS er niet over hun immuniteitsstandpunt te herzien. Ook als dat betekent dat daardoor de zelfopgelegde verantwoordelijkheden jegens Irak niet kunnen worden nagekomen. Jammer voor Irak, dat in chaos achterblijft. Maar illusies bestaan daar allang niet meer.

Floris-Jan van Luyn