Ook voor de klassieker is tegenwoordig een peptalk nodig

Ajax-Feyenoord gold als hét affiche van de tiende speelronde. De klassieker viel tegen. Het ontbrak aan smaakmakers op het veld en sfeer op de tribunes.

Wat was nu eigenlijk de topper van het afgelopen weekeinde? Ajax-Feyenoord (1-1), FC Groningen-FC Twente (1-1) of Vitesse-PSV (1-1)? Het duel tussen de Amsterdamse en de Rotterdamse voetbalgrootmachten verdiende het predicaat ‘klassieker’ alleen op basis van het verleden. In de praktijk werkten Ajax en Feyenoord als respectievelijk de nummer zes en de nummer vier van de ranglijst een wedstrijd af waarbij het aan iedere glans ontbrak.

Ajax zette de teleurstellende reeks in de competitie voort en heeft nu onder coach Frank de Boer vijf keer op rij niet gewonnen. Feyenoord stapte met coach Ronald Koeman weliswaar als morele winnaar van het veld, maar de club zal ook dit seizoen niet meedoen om de landstitel.

Ajax-Feyenoord staat bekend als ‘de Klassieker’. In 1921 speelden de clubs voor het eerst een wedstrijd op het hoogste niveau tegen elkaar. De duels groeiden uit tot een wereldberoemd fenomeen. World Soccer zette Ajax-Feyenoord op de vijfde plaats van The Greatest Derbies. De ploegen maakten die faam tijdens hun 56ste eredivisieduel in Amsterdam niet waar. Daarvoor ontbrak het aan smaakmakers op het veld en een ‘elektrische sfeer’ op de tribunes.

In het verleden gold het duel Ajax-Feyenoord als een wedstrijd op zich waarvoor spelers geen peptalk nodig hadden. Maar De Boer moest gisteren toegeven dat hij er niet in was geslaagd zijn spelers voldoende te motiveren om negentig minuten alles te geven. De Ajacieden streden pas met ziel en zaligheid toen Feyenoord op een voorsprong stond en een man meer in het veld had staan.

Het was veelzeggend dat de Ajaxfans via spandoeken klaagden over het ontbreken van de Feyenoordaanhang. Zonder rivaliserende fans op de tribunes gaat er een dimensie verloren. De supporters hebben er zelf schuld aan. De animositeit tussen beide clubs beleefde een dieptepunt in 1997, toen Ajax-fan Carlo Picornie bij ‘de Slag van Beverwijk’ overleed. Sindsdien vonden tal van ongeregeldheden plaats. Toen Feyenoordfans in februari 2009 Ajax-supporters in de Arena bekogelen met flessen en stenen, werd besloten dat beide clubs vijf jaar lang geen ‘uitsupporters’ meer mochten nemen. Bert van Oostveen, directeur betaald voetbal van de KNVB, noemde het „ongezonde rivaliteit die leidt tot criminaliteit”.

In het seizoen 2011/2012 maken vooralsnog de provincieclubs AZ, PSV en FC Twente de dienst uit. Daardoor lijkt ook de sportieve rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord voor een deel verdwenen. De twee clubs mogen dan over de grootste aanhang, de grootste stadions en ruime begrotingen beschikken, de tijd dat ze samen om de macht streden behoort tot een grijs verleden. Van 1970 tot en met 1973 verdeelden Ajax en Feyenoord de Europa Cup voor landskampioenen onder elkaar. Daarna kenden Ajax en Feyenoord oplevingen met een Champions League van de Amsterdamse club in 1995 en een UEFA Cup voor de Rotterdamse club in 2002 als laatste internationale hoogtepunten.

Ajax en Feyenoord bleven de afgelopen jaren geloven in ‘wondercoaches’. Maar ze namen teleurgesteld afscheid van Marco van Basten, Martin Jol, Gertjan Verbeek en Mario Been. De trainers konden niet snel goede resultaten boeken en vertrokken uit Amsterdam en Rotterdam.

Bij Ajax was de bravoure vorig seizoen snel terug, toen De Boer tot verrassing van vriend en vijand de dertigste landstitel werd veroverd. Ajax noemt zichzelf sindsdien ‘de enige driesterrenploeg’. Maar het verval is dit seizoen onder De Boer alweer zo groot, dat de kritiek in Amsterdam aanzwelt. Zo werd de wissel van Gregory van der Wiel gisteren begeleid met een cynisch gejuich. De international stond symbool voor de lamlendigheid bij Ajax.

Bij Feyenoord maakte de bravoure al eerder plaatst voor realiteitszin. De club werd voor het laatst kampioen in 1999. Feyenoord is al jaren aan het puinruimen nadat de club in 2007 met het aantrekken van trainer Bert van Marwijk en dure routiniers als Giovanni van Bronckhorst, Roy Makaay, Kevin Hofland, Denny Landzaat en Tim de Cler de macht dacht te kunnen heroveren. De sportieve resultaten bleven uit en in financieel opzicht staat de club nog altijd aan de rand van de afgrond.

Feyenoord zag afgelopen zomer talenten als Georginio Wijnaldum en Leroy Fer vertrekken naar PSV en FC Twente. Koeman heeft er de afgelopen maanden wel voor gezorgd dat het zelfrespect terug is.

De club die in 2006 voor het laatst van Ajax won, durfde voor het eerst sinds jaren met enige bluf naar Amsterdam te vertrekken. Feyenoord verdiende meer dan Ajax. Johan Cruijff gaf zijn voormalige Rotterdamse werkgever vanmorgen in De Telegraaf complimenten. Maar de weg naar de top is nog lang. Roda-Ajax en Groningen-Feyenoord zijn volgende week niet meer dan modale eredivisieduels. De topper wordt in Enschede gespeeld: FC Twente-PSV.