Nieuwe leningen voor Griekenland

EU-ministers en IMF geven Griekenland voor 8 miljard euro krediet. En: ‘We moeten Italië uit gevarenzone houden.’

Protesters dressed as German Chancellor Angela Merkel and French President Nicolas Sarkozy stage a demonstration in front of the chancellery in Berlin October 21, 2011, calling on Germany and France to spend more on alleviating poverty and protecting the environment, rather than on banks. At the same time, the German Bundestag lower house of parliament held a session during which parliamentarians debated on the European Stability pact, ahead of summit of EU leaders in Brussels that aims to thrash out a solution to the eurozone debt crisis. AFP PHOTO / JOHN MACDOUGALL AFP

Griekenland krijgt begin november opnieuw 8 miljard euro aan leningen van eurolanden en het Internationale Monetaire Fonds (IMF). Dat hebben de ministers van Financiën van de zeventien eurolanden vrijdagavond in Brussel besloten. De ministers verlieten het vergadergebouw zonder commentaar – niet over Griekenland en niet over de top van regeringsleiders, zondag, waar een besluit moet vallen over een groter noodfonds.

De 8 miljard voor Griekenland, waarvan eurolanden 5,8 miljard betalen en het IMF de rest, is de zesde ‘tranche’ van het eerste pakket leningen van 110 miljard euro dat Griekenland in mei 2010 kreeg toegezegd. Het IMF moet de overboeking van deze zesde tranche nog goedkeuren. Eigenlijk had Griekenland dit bedrag eind september al moeten krijgen, maar dat werd vertraagd omdat het land op meerdere terreinen niet aan de eisen had voldaan. Nu heeft het land opnieuw een bezuinigingspakket doorgevoerd – gisteren stemde het parlement daarmee in.

Hoe het komt dat dit zo stroef loopt, bleek uit een rapport van de trojka (IMF, Europese Commissie en Europese Centrale Bank) dat de ministers onder ogen kregen: de financiële vooruitzichten worden voortdurend naar beneden bijgesteld. Volgens het rapport keert Griekenland misschien pas in 2021 naar de financiële markten terug. Dat betekent dat het tot die tijd afhankelijk kan blijven van leningen van andere eurolanden – oplopend tot ruim 250 miljard euro in plaats van de 109 miljard die nu voor een tweede pakket opzij is gezet.

Ook blijkt uit het rapport dat de kortingen voor houders van Griekse obligaties, waaronder banken en pensioenfondsen, hoger gaan uitvallen dan de 21 procent die de regeringsleiders hen in juli wilden opleggen. Er wordt over 50, zelfs 60 procent gesproken. Mede hierdoor wordt ook de bijdrage van eurolanden zelf zo hoog: als beleggers zoveel verliezen lijden hebben ze extra kapitaal nodig en moeten er extra overheidsgaranties naar de Europese Centrale Bank. Bovendien moet er extra geld aan Griekenland worden geleend, omdat het land onderpand aan de beleggers moet verstrekken dat het alleen kan ophoesten als het extra leningen krijgt. Door deze kostenposten komt het rapport uit op een totaal van 444 miljard euro aan leningen voor Griekenland, voordat het op eigen benen staat.

De hervormingen die de Grieken in ruil voor elke tranche leningen moesten doorvoeren, zijn deels vertraagd door de grote sociale en politieke weerstand die dit in het land oproept. De minister van Financiën kan al twee weken zijn kantoor niet in. Voor een mentaliteitomslag, een nieuw ‘sociaal contract’ tussen regering en bevolking, is meer tijd nodig.

Ook de bredere context van de escalerende eurocrisis maakt dat Griekenland niet uit het dal komt. Beleggers mijden het land doordat eurolanden geen krachtdadige oplossing voor de crisis bieden. Geld op Griekse banken lekt naar het buitenland. Het land moet zorgen voor meer inkomsten, maar dat is moeilijk. Privatisering van staatsbedrijven zou 66 miljard opbrengen. Maar niemand steekt nu geld in Griekenland, en wie koopt er bedrijven voor het volle bedrag als de eigenaar desperaat is?

De ministers gaven geen commentaar op dit rapport. Maar betrokkenen zeggen dat ze er niet verbaasd over zijn. „We weten dat het moeilijk is maar we zullen de Grieken niet laten vallen”, zegt een hunner. „We moeten nu alles doen om Italië uit de gevarenzone te houden. Daarbij verbleekt het Griekse probleem.”

Zondag praten de ministers verder over herkapitalisering van banken. Zondag vergaderen regeringsleiders over manieren om het noodfonds zoveel slagkracht te geven dat het een preventieve ‘firewall’ om Italië kan leggen. Woensdag moet daarover een definitief besluit vallen.

Z & Z: pagina 15-19