Gemiste kansen

Portugal heeft veel te bieden maar niemand weet dat, zegt Harold Hamersma.

Portugal heeft het lang moeilijk gehad zich als wijnland te verkopen. En eigenlijk is dat nog steeds wel een beetje het geval.

Natuurlijk kennen we het als producent van port en als aanstichter van Mateus, met jaarlijks twintig miljoen flessen de best verkochte rosé ter wereld. Maar deze twee vinologische uitersten – versterkte wijn en een onbenullig bruisende in een Duitse Bocksbeutel – doen geen recht aan de wijnen die zich daar tussenin bevinden. Want die zijn bepaald niet middle of the road.

Alleen heeft Portugal de marketing ervan niet voortvarend aangepakt. Toegegeven, het Portugees is een handicap om in rap tempo de wereld te veroveren (het Spaans van de buren is nu eenmaal een wereldtaal), maar bovendien blonken de Portugezen de afgelopen jaren uit in het missen van kansen voor open doel.

Zo werd er tijdens een bezoek van een handelsdelegatie aan China – waar de Portugese president zich vergezeld wist door de beste wijnmakers van zijn land – bij het diner Chileense wijn geschonken. En kregen in Londen de gasten bij de opening van het Serpentine Pavilion, dat door twee Portugese architecten is ontworpen, Argentijnse wijn geserveerd.

Jammer natuurlijk, want dat waren weliswaar kleine, maar toch ook prachtige podia om aan de wereld kenbaar te maken dat er sprake is van een heuse tafelwijnrevolutie. Want die is wel degelijk gaande in het land dat meer hectaren wijngaarden heeft dan Australië, een hoger percentage van het akkerland met druivenstokken beplant weet dan Frankrijk en wat hoeveelheid autochtone druivenrassen betreft alleen overtroffen wordt door Italië.

En juist in die ‘eigen druiven’ schuilt de kracht. Waar het verwijt richting Spanje klinkt dat veel rode Spaanse wijnen moderne, op techniek gemaakte allemansvrienden zijn, vaak uniform van stijl vanwege de dominantie van de tempranillo, koestert Portugal zijn bijna honderd verschillende eigen druivensoorten.

Die variatie is aan de ene kant de kracht, maar aan de andere kant ook de achilleshiel. Want hoe die te presenteren? Weten we net chardonnay en cabernet sauvignon uit elkaar te houden, verschijnen daar plots antão vaz en trincadeira ten tonele. En dan ook nog eens uit onbekende streken als Bairrada, Ribatejo en Alentejo.

Ondanks al hun autochtone druiven schuwt Portugal overigens de hulp van buitenaf niet. In Alentejo is bijvoorbeeld een tweetal Australische wijnmakers werkzaam. En dit duo weet niet alleen van wijn maken, maar ook hoe deze te vermarkten. Peter Bright doet dat bijvoorbeeld voor Terra d’Alter. Zijn alicante bouschet 2008 werd hier naartoe gehaald door Portugal-specialist Flor del Vino. Voor 8,75 euro krijgt u veel kleur, sap, fruit en tannines. Smaakt naar rijpe bramen, en vooral ook naar frambozen. En heeft verder niet aanstootgevende ruwe kantjes.

Brights landgenoot David Baverstock verricht iets verderop zijn inspanningen voor Esporão. En met succes. Zo proefde ik zijn Pé Tinto, gemaakt van castelão en trincadeira, en deze biedt blijmoedig en sappig rood fruit voor 4,49 euro. Te koop bij C1000 en Jumbo. Van dezelfde producent is de beduidend ambitieuzere Herdade do Esporão 2008 Reserva beschikbaar. Maar niet in de supermarkt. Deze verlangt weliswaar een kassa-aanslag van 15,99 euro maar dan gebeurt er ook iets bijzonders. Het is een blend van trincadeira, aragonez en alicante bouschet die zich luxe, sjiek en beschaafd presenteert en zal aanzetten tot diepzinnige conversaties. En als deze dan niet gaan over de Arabische lente of de uitbreiding van het Europese noodfonds dan wel over de zon gekoesterde rode vruchten, vanuit de flank aanschuivende cacaobittertjes, een vanillevermoeden en vooral on-Australisch fijnzinnig houtgebruik. In het land zelf doet de grap dan ook al de ronde dat de Alentejo ook wel de Barossa Valley, het gelijknamige Australische wijngebied, van Portugal wordt genoemd. Maar die kunnen ze maar beter niet maken. Het is allemaal al zo ingewikkeld.

Terra d’Alter 2008 via Flor del Vino. Flordelvino.nl Herdade do Esporão 2008 Reserva via Grapy. Grapy.nl