Over Russische spionage wil Rutte in Moskou niets zeggen

Nederland heeft belang bij goede handelsbetrekkingen met Rusland. Russische spionage mag geen roet in het eten gooien. Wel zette Nederland een diplomaat uit.

Op de tweede dag van zijn bezoek aan Rusland weigerde premier Rutte gisteren commentaar te geven toen een journalist hem vroeg naar de uitwijzing, eerder dit jaar, van een Nederlandse diplomaat uit Rusland. Dat was een vergelding voor de uitwijzing van een Russische spion uit Nederland. En Rutte wilde evenmin zeggen of hij de kwestie had besproken met president Medvedev. „Over spionagezaken doe ik geen uitspraken, dat weet u.” Wel erkende Rutte het in maart verschenen rapport van de AIVD „heel serieus” te nemen. Daarin wordt verontrusting uitgesproken over de toenemende spionage van met name Rusland en China in Nederland. Volgens de AIVD zijn er de afgelopen tijd meerdere incidenten geweest die de publiciteit niet hebben gehaald. In 2011 speelden tussen Rusland en Nederland twee kwesties, waarbij over en weer diplomaten zijn uitgewezen. Volgens Rutte hebben de affaires uit het AIVD-rapport „geen enkele schaduw over het bezoek” geworpen.

Spionagezaken mochten de ‘bloeiende’ handelsbetrekkingen met Rusland duidelijk niet schaden. Rusland exporteert jaarlijks voor 14 miljard euro (vooral olie en gas) naar Nederland. Omgekeerd voert Nederland voor zes miljard euro naar Rusland uit, waarmee volgens Rutte het niveau van voor de financiële crisis van 2008 bijna is hersteld.

De handelsmissie van premier Rutte, minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD) en VNO-voorzitter Wientjes bereikte gisteren een hoogtepunt toen tijdens een ontmoeting met Medvedev een overeenkomst werd getekend tussen de Rotterdamse Haven en Shtandart TT – een samenwerkingsverband van het Nederlandse VTTI en de Russische projectontwikkelaar Summa – over de bouw en exploitatie van een nieuwe olieterminal. Die kost 725 miljoen euro, moet in 2015 operationeel zijn en is bestemd voor olie die vanuit Primorsk over zee naar Rotterdam wordt vervoerd. Dankzij de terminal krijgt Summa, eigenaar van 75 procent van de aandelen van Shtandart en eigendom van de Dagestaanse oligarch Zijavoedin Magomedov, voet aan de grond in de Rotterdamse haven. Summa was ook betrokken bij de door corruptieschandalen omgeven restauratie van het Bolsjoj Theater in Moskou.

Aan het begin van de avond had Rutte een ontmoeting met premier Poetin in diens buitenverblijf. „Hiervoor hebben we elkaar alleen aan de telefoon gehad”, zei hij tegen de pers. Toen werd het tijd voor het besloten gesprek. „Eerst moet de pers weg”, zei een woordvoerder. Poetin antwoordde: „Ja. God zij dank.”