Naar de after, zodat je morgen niet meer kunt

Op het Amsterdam Dance Event blijven veel clubs open voor een afterparty. Dat mag maar vijf keer per jaar.

Waarom zo streng?

Tijdens de eerste dag van het ADE (Amsterdam Dance Event) was er een afterparty van 5:00 tot 9:00 in Bungalow 8 aan het Leidscheplein Foto: Peter de Krom

De wekker om vier uur, kopje koffie, tanden poetsen en meteen door naar de afters, adviseerde mijn kapper toen ik voor de eerste keer naar Ibiza ging. Want de feestjes after hours, zijn nou eenmaal het leukst. Maar in Amsterdam kan dat bijna niet. De avondklok voor de hoofdstedelijke horeca, is een van de strengste in Europa. Als La Terrazza in Barcelona net volloopt, doet Studio 80 haar deuren al dicht. Daarmee loopt de reputatie van Amsterdam als wereldstad gevaar, vindt nachtburgemeester Isis van der Wel. Maar burgemeester Eberhard Van der Laan wil voorlopig vasthouden aan de verplichte sluitingstijden. Om 3.00 uur moet de kroeg leeg.

En dat terwijl het om 06.00 net gezellig begon te worden, gisterochtend in Bungalow 8. Tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE) gaan de meeste clubs namelijk wel tot in de late uurtjes door. Voor de ingang aan het Leidseplein staan zeker tweehonderd man. Ze zijn naar Carl Cox geweest in de Melkweg, of ze komen van Trouw. ‘Ze’ zijn overwegend man, hebben ogen als theeschoteltjes en zijn nog lang niet moe. Beneden zoenen stelletjes voor een nacht innisjes. Boven bezet een cordon jonge mannen de dansvloer. Rug tegen buik, gezicht naar de dj. Het laatste testosteron wordt er hier uit gebeukt. „Want naar de after ga je, om zeker te weten dat je volgende ochtend niet meer kunt”, legt een bezwete jongen met natte krullen uit.

Maar doorhalen van de nacht naar de dag is lastig in Amsterdam. Clubs die alcohol schenken mogen in het weekend openblijven tot vijf uur, kroegen moeten dicht om drie uur. Alleen rond het Leidseplein mogen ze een uurtje langer openblijven. Op woensdag- en donderdag ligt dat tijdstip zelfs twee uur vroeger. Horecazaken kunnen ontheffing vragen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), maar dat mag maar vijf keer per jaar.

Amsterdam Dance Event directeur Richard Zijlma wist niet wat hem gebeurde toen hij na zijn studie verhuisde naar Amsterdam. „In Groningen bleef alles open tot een uur of zes. Je had er ook allerlei nachtrestaurants, waar je nog uitgebreid kon eten rond die tijd. Zat ik hier in de Weber, in onze hoofdstad, werd ik ineens de kroeg uitgeveegd om één uur.”

Nachtburgemeester Isis van der Wel, beter bekend als DJ Isis, ijvert al jaren voor het vrijgeven van de openingstijden. Uit onderzoek dat op haar initiatief onder ruim tweeduizend Amsterdammers werd gehouden, bleek 86 procent voor verruiming te zijn. Waarom is dat nou nodig, doorgaan tot het gaatje? „Het hele idee dat iemand jou gaat vertellen wanneer een feestje is afgelopen, is toch belachelijk als je verder geen overlast veroorzaakt? Ik heb weleens meegemaakt dat de slotact niet kon optreden omdat het te laat werd.”

De lobby voor de late uurtjes vindt steun in de politiek. D66-raadslid Jan Paternotte en Partij voor de Dieren- vertegenwoordiger Johnas van Lammeren presenteerden bij het aantreden van de gemeenteraad, nu bijna een jaar geleden, het plan om de openingstijden voor de Amsterdamse horeca helemaal vrij te geven. Paternotte: „Amsterdam heeft de strengste regels van Europese hoofdsteden voor clubs en cafés. Dat past niet bij de charme van Amsterdam. Zeker niet wanneer vrijheid eigenlijk een betere oplossing is.” Volgens Paternotte kleven er ook voordelen aan een vrij sluitingstijdenbeleid. „Iedereen gaat op zijn eigen moment naar huis, druppelsgewijs. Je hoeft er alleen maar politie naartoe te sturen als het misgaat, niet om te handhaven.”

Bovendien is het nachtleven van belang voor de uitstraling van Amsterdam als wereldstad. Paternotte: „Projecten als het NDSM-terrein trekken publiek uit heel Europa.” Programmeur van Club Trouw Olaf Boswijk omschrijft hen als de „EasyJet-set”: een grote groep internationale feestvrienden die op dezelfde plekken dezelfde artiesten hetzelfde soort feest verwacht.

Internationale allure als nachtstad is niet alleen belangrijk om toeristen te trekken, maar ook om aantrekkelijk te blijven voor topdj’s. Zijlma noemt de wereldwijde concurrentie tussen clubs ‘moordend’. „Er zijn misschien driehonderd topdj’s. Die staan de ene avond in Shanghai, de andere in New York en soms in Amsterdam.” Ruimere openingstijden maken dat een ster als Afrojack eerst in Londen kan draaien en daarna nog een set kan doen in Amsterdam.

Tijdens ADE gebruiken de meeste clubs, net als Bungalow 8, een APVontheffing om tot in de kleine uurtjes door te gaan. De vijfdaagse danceconferentie die dit jaar voor de zestiende keer wordt georganiseerd, is een van de belangrijkste wereldwijd. „De ervaring leert dat de magie pas rond een uur of vier, vijf, begint”, legt Trouw-programmeur Boswijk uit. „Op zaterdag sluiten we om vijf uur en op zondag gaan we weer open om negen. Vorig jaar hoefden mensen maar een uurtje te overbruggen van zaterdag op zondag, van zeven tot acht. Maar ja, ik moest al twee ontheffingen aanvragen voor woensdag en zaterdag, ik had er niet meer. Anderen, zoals Studio 80, gaan wel de hele nacht door. Ja, daar baal ik wel van.”

Van der Laan denkt dat verruiming van de openingstijden niet werkt. De politie heeft hem hierover onlangs geadviseerd. Er zou te weinig mankracht beschikbaar zijn en het zou te veel overlast veroorzaken voor de omgeving, zo is te lezen in de Horecavisie 2011-2014. Teleurstellend nieuws voor de nachtlobby. Verruiming van de openingstijden was onderdeel van het programma-akkoord dat de collegepartijen PvdA, VVD en GroenLinks sloten vorig jaar.

Toch begint in Amsterdam waarschijnlijk een experiment met 24-uurslocaties. Van der Wel is gevraagd om mee te denken over een shortlist. Het moet gaan om locaties die buiten het centrum liggen en nog moeten worden gebouwd, zoals havengebied Westpoort en de Cruquiuskade. De enige club die in de binnenstad in aanmerking komt, is vooralsnog Trouw. Wanneer het project begint, is nog niet bekend.

Paternotte wil dat ook bestaande clubs in het centrum een 24-uursvergunning kunnen aanvragen. „Wij willen dat in ieder geval dat de ‘brave horeca’, zaken die meewerken, niet doorgaan met alcohol schenken na sluitingstijd en eigen pleinwachten buitenzet, worden beloond.” Volgende week donderdag wordt zijn voorstel in de gemeenteraad besproken.