Karl Marx

De Occupy-beweging roept in de media vooral sceptische en meewarige reacties op. Ze zijn een bijeengeraapt zooitje. Ieder demonstreert toch vooral voor zichzelf. Er is geen duidelijk programma en geen aanspreekbare leider. Geen concreet eisenpakket, geen woordvoerder, geen structuur, geen sturing. Het is eigenlijk totaal onduidelijk wat ze willen en daardoor nogal gratuit.

Deze bagatelliserende en badinerende commentaren lijken mij onterecht. In mijn ogen is de Occupy-beweging een buitengewoon interessant fenomeen dat de potentie heeft om op lange termijn daadwerkelijk wezenlijke veranderingen af te dwingen. Het gebrek aan leiding en structuur is precies de kracht van de beweging. De demonstranten komen niet omdat hun leider zegt dat ze moeten komen, maar omdat ze zichzelf, ieder vanuit zijn eigen achtergrond en met zijn eigen redenen, herkennen in de noodzaak om te laten weten dat het zo niet verder kan. Het is een ware volksopstand omdat die door niemand anders dan het volk is geïnitialiseerd. Bovendien is het een internationale beweging die overal in het vrije Westen een explosief groeiend aantal aanhangers heeft. Zoiets kun je niet bij voorbaat bagatelliseren.

En hoewel bijna elke demonstrant wel wat persoonlijke puntjes van aandacht meeneemt naar het tentenkamp, is er wel degelijk een centraal programma dat hen allen, waar ook ter wereld, bindt. Het is allemaal begonnen met Occupy Wall Street. De beweging is in de kern een opstand tegen het kapitalistische systeem waarin 1 procent zich verrijkt ten koste van 99 procent van de bevolking. En in de opvatting dat dat zo niet verder kan, kunnen we de demonstranten alleen maar het grootste gelijk geven.

En het is ook allemaal voorspeld. In het kapitalisme stapelen zich de crises in steeds hoger tempo op. De winst is privaat, maar het verlies wordt afgewenteld op het collectief. Dat is precies wat er nu gebeurt. En vroeg of laat komt het collectief in opstand. Spontaan. Deze voorspelling is gedaan door een van de invloedrijkste economen en filosofen van de negentiende eeuw. Zijn naam is Karl Marx.

Ilja Leonard Pfeijffer