Countdown. Ruimtereis André Kuipers

Eind december vertrekt André Kuipers met een Sojoezraket naar de ruimte. Tot dan elke week een bericht over zijn voorbereiding. Vandaag: g-krachten.

Eén van de prettigste ervaringen tijdens een ruimtereis is die van gewichtsloosheid. Je kleding hangt altijd soepel om je heen, legde André Kuipers een tijdje geleden uit in deze krant. En als je slaapt heb je nooit last van een hard matras of een te bol kussen. Nergens prikkels of drukpunten: je dommelt zo weg en je zweeft door de dagen.

Maar ja, dan moet je terug. Naar de aarde en haar vervelende zwaartekracht. Als boordwerktuigkundige drukt Kuipers over ruim een half jaar waarschijnlijk zelf op de knop die de Sojoezlandingscapsule loskoppelt van het internationale ruimtestation ISS. Met ongetwijfeld een gevoel van spijt.

De ontkoppelde capsule zal de dampkring van de Aarde raken. Hij zal er op stuiteren zoals een eend die op het water landt. En dan zal hij doorschieten, de atmosfeer in, naar de steppes van Kazachstan.

De kunst is om zo precies mogelijk op die landingsplek af te koersen, zonder onderweg al te veel te versnellen of te vertragen. Want zulke versnellingen en vertragingen leiden tot krachten die vergelijkbaar zijn met de zwaartekracht – en dan een aantal keer sterker (dus: 3g of 5g en soms zelfs 8g). Ze kunnen de terugkeer naar de Aarde hels maken.

Kuipers, via Skype: „Je bent helemaal gewend geraakt aan gewichtsloosheid en dan word je daarna in de Sojoez ineens vier keer zo zwaar als op Aarde – en als je pech hebt zelfs acht keer zo zwaar. Alsof je in die cabine ligt en er zes of zeven minuten een olifant op je gaat zitten.” Geen wonder dat astronauten van tevoren in Sterrenstad en andere trainingscentra uitgebreid oefenen in centrifuges die g-krachten (tot 5g) nabootsen.

En wat als na zes, zeven minuten de olifant weer verdwijnt en de grote remparachute opengaat? Dan, zegt Kuipers, begint het langzame wennen aan die aardse zwaartekracht die bloed en lichaamsvocht naar je benen trekt, waarvan je op gewichtsloosheid ingestelde evenwichtsorgaan in de war raakt en die ineens weer een beroep doet op je verslapte spieren. Zwaar.