Autoverkopers vrezen terugval na recordjaar

De autobranche realiseert in 2011 haar grootste volumegroei in jaren. De verwachtingen voor komend jaar zijn echter minder rooskleurig. Spookbeelden uit crisisjaar 2009 doemen op.

Workers move a car body to a production line at the Derways factory in the city of Cherkessk, some 140km (87 miles) from Stavropol in southern Russia September 7, 2011. The factory assembles some 50,000 automobiles by Chinese manufacturers Lifan and Geely every year. REUTERS/Eduard Korniyenko (RUSSIA - Tags: TRANSPORT BUSINESS) REUTERS

Pronkende Fiat Panda's en Punto's sieren de showroom van Nieuwkoop Automotive Group uit Den Bosch. Zelfs de Skoda - eens het lelijke eendje van de autobranche – blinkt op een prominente plek. En met reden zo blijkt: de modellen zijn gewild onder leaserijders vanwege de fiscale voordelen die de aanschaf ervan biedt.

Jurgen Donhuysen uit Esch is zo'n leaserijder. Hij gaat na eerdere goede ervaringen wederom voor een Skoda, de vraag is alleen welk model. „De Octavia Comfort is aantrekkelijk vanwege de gunstige voorwaarden en zijn ruimte. Zaken als bijtelling zijn voor mij een grote drijfveer.” Marketingmanager Michel van Bijnen van Nieuwkoop Automotive Group herkent de aankoopmotivatie van Donhuysen. „Belastingvrije modellen doen het dit jaar erg goed. De Fiat Panda, Skoda Fabian, Suzuki Alto: compact maar milieuvriendelijk en dus fiscaal aantrekkelijke auto's.”

De verschuiving van grote ‘benzineslurpers’ naar compactere auto's is een van de opvallendste ontwikkelingen die de autobranche zowel op de zakelijke als particuliere markt de laatste jaren doormaakt. „Men rijdt kleiner en zuiniger, maar wel luxer. Een Volkswagen Polo wordt bijvoorbeeld compleet uitgerust geleverd, inclusief allerlei accessoires als een TomTom”, vertelt Thomas Edens van Athlon Car Lease.

De aantrekkingskracht van wagens met een lage bijtelling is een van de redenen dat de Nederlandse autoverkoopcijfers in 2011 hoger liggen dan de afgelopen jaren. Bovendien werden aankopen door de financiële crisis in 2009 massaal uitgesteld. Die inhaalslag werkt nu door in de cijfers.

Brancheverenigingen RAI en BOVAG verwachten dat de totale verkopen in 2011 uitkomen op 550.000 exemplaren. Dat is aanmerkelijk meer dan de 387.000 uit 2009, toen de autobranche haar grootste dip in veertig jaar beleefde.

En hoewel er sprake is van volumegroei, werkt dat effect niet evenredig door in de omzet van autodealers. De marges op compacte auto's liggen veel lager dan op de grotere modellen. De vraag is wat er gebeurt wanneer de normen voor de Belasting op Personenauto's en Motorrijwielen (BPM) halverwege volgend jaar worden aangescherpt, waardoor het weer minder aantrekkelijk wordt te kiezen voor een compacte auto.

BOVAG-directeur Burgman gaat er vooralsnog van uit dat 2012 een stabiel autojaar zal worden. „Het zal een gemiddeld jaar worden met zo'n 500.000 verkochte auto's. Die prognose is gebaseerd op een aantal parameters zoals langjarige ontwikkelingen die we gebruiken om de vervangingsvraag te voorspellen; ook fiscale stimuleringsmaatregelen en economische vooruitzichten spelen een belangrijke rol.”

De vraag is echter of het vertrouwen van Burgman terecht is. Onzekere financiële vooruitzichten noopten grote concerns als General Motors, PSA Peugeot Citroën, Renault en Ford Motors eerder deze week al tot het aankondigen van productieloze dagen in het laatste kwartaal van dit jaar. Het schrikbeeld uit 2009 van weilanden vol met onverkochte auto's staat autofabrikanten en dealers nog helder voor ogen. Door de voorraad strak te houden, willen ze voorkomen dat zo'n situatie zich nogmaals voordoet.

Ook Fiat-topman Sergio Marchionne gaat er alvast van uit dat 2012 een minder goed jaar wordt voor de Europese automarkt. Het bedrijf verlegt daarom zijn focus voorlopig naar de Verenigde Staten, een teken dat de Eurocrisis nu ook de reële economie begint te raken.

„Het is lastig plannen voor 2012”, zegt Jacques Geijsen van het Volkswagenonderdeel van auto-importeur PON. „Zie het als een mammoettanker die je lastig tot stilstand brengt. Je moet een balans zien te vinden tussen gas bijgeven en de productie afremmen. Ik verwacht dat 2012 vanwege de economische onrust minder zal zijn dan dit jaar.” Die onrust is niet goed voor het consumentenvertrouwen, zo bleek gisteren uit cijfers van CBS. Het consumentenvertrouwen is opnieuw te zijn afgenomen.

Het CBS kan niet zeggen of dat direct gevolgen heeft voor de autoverkopen. Maar er doemen wel allerlei parallellen op met 2008, toen het consumentenvertrouwen zich lange tijd op een laag niveau bevond. Op duurzame goederen werd destijds fors bespaard. Een ander gevolg van de crisis die de autobranche in 2009 doormaakte, is dat consumenten langer doorrijden in hun auto. Dat geldt niet alleen voor particulieren maar ook voor leaserijders. „De gemiddelde duur van een leasecontract is verlengd van drie tot vier á vijf jaar”, stelt Edens van Athlon.

Het is nog te vroeg om te stellen dat het rampjaar 2009 zich gaat herhalen in 2012. De aangekondigde productieloze dagen zijn echter wel een waarschuwing dat fabrikanten anticiperen op een dip. De autobranche bereidt zich voor op een zachte landing in een grillig 2012. „Een jaar vooruit kijken is tegenwoordig onmogelijk”, zegt marketingmanager Michel van Bijnen in de showroom. „Als je het volgende kwartaal kunt overzien, doe je het goed.”