Afrikaanse langregeerder oude stijl

Cameroon Incumbent President, Paul Biya ,wave to the crown after casting his vote during the Presidential election in Yaounde, Cameroon, Sunday, Oct. 9. 2011. Cameroonian go to the polls Sunday to elect a new President (AP Photo/Sunday Alamba) AP

Dat Paul Biya op 9 oktober opnieuw verkozen zou worden tot president van Kameroen, stond vast toen hij in 2008 aankondigde de grondwet van zijn land te veranderen. Biya, president sinds 1982, noemde het „ondemocratisch” als een volk niet zijn favoriete leider zou kunnen kiezen en liet het makke parlement daarom het maximum aantal van twee regeertermijnen uit de grondwet schrappen. Vandaag maakt het hooggerechtshof de definitieve uitslag van de verkiezingen bekend. Een formaliteit.

De 78-jarige Paul Barthélemy Biya’a bi Mvondo is een Afrikaanse langregeerder oude stijl. Hij leeft in weelde in een land waar bijna de helft van de bevolking moet rondkomen van een dollar per dag. Maar het is de vraag of hij dat zelf weet. Hij bestuurt Kameroen vaak voor langere periodes per jaar vanuit het InterContinental Hotel in Genève. Daar kan hij „ongestoord werken”, zei de hotelmanager eens in een interview. Ook tijdens de afgelopen campagne was Biya hoegenaamd onzichtbaar. Gedesillusioneerd over de mogelijkheid tot verandering bleven veel kiezers thuis.

De economie van Kameroen heeft ‘potentieel’, zeggen analisten. Maar dat het land, anders dan veel andere Afrikaanse landen, de laatste jaren weinig buitenlandse investeringen aantrekt, komt volgens hen door de verlammende machtsgreep van Biya en zijn kleine kring van (vaak corrupte) vertrouwelingen. De katholieke Biya heeft de laatste dertig jaar in het door religie en taalgrenzen verdeelde Kameroen weliswaar voor stabiliteit gezorgd, maar de economische groei bleef achter. Kameroen produceert cacao, exporteert olie en verbouwt voedsel voor een groot deel van Centraal-Afrika.

Dat Biya de touwtjes stevig in handen heeft, merkte de schrijver Bertrand Teyou die vorig jaar onder de titel La Belle de la république bananière (De schone van de bananenrepubliek) een boek publiceerde over Biya’s 38 jaar jongere echtgenote Chantal, die bekend staat om haar excentrieke kapsel en kleding. Teyou belandde in de cel.

Mensenrechtenorganisaties zijn bovendien bezorgd over de toenemende vervolging van homoseksuelen in Kameroen.

Biya voerde tijdens de Afrikaanse democratiseringsgolf begin jaren negentig een meerpartijenstelsel in, maar verkiezingen in 1992 werden overschaduwd door geweld en in 1997 door een boycot van de oppositie. Net als in 2004 kan Biya vandaag rekenen op ruim driekwart van de stemmen. De verkiezingen verliepen relatief rustig, maar de oppositie meent dat op grote schaal is gefraudeerd. De voormalige kolonisator Frankrijk noemde de verkiezingen „acceptabel”, de VS spraken van „ongeregeldheden op alle niveaus”.