Water bedreigt Thaise bevolking én premier

De ernstige overstromingen in Thailand zijn de eerste krachtproef voor de regering van Yingluck Shinawatra. Maar de Thai zijn nog niet erg van haar onder de indruk.

People walk on one side of a flooded highway in the suburbs of Bangkok October 20, 2011. Thai Prime Minister Yingluck Shinawatra defended her government's response to the country's worst floods in half a century on Wednesday as troops battled to protect industrial centres and Bangkok braced for rising waters. REUTERS/Damir Sagolj (THAILAND - Tags: ENVIRONMENT SOCIETY DISASTER TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Tijdens haar verkiezingscampagne in juni gebruikte Yingluck Shinawatra de overstromingen in Thailand nog om haar tegenstander af te troeven. Pijlsnel was ze ter plaatse om per tractor de getroffenen te bezoeken. Nu ze premier is, doet ze hetzelfde. Ze reist het land door, ze troost, ze helpt, ze gaat voor in gebed.

Alleen is het nu niet langer genoeg. Als leider van de natie wordt meer van haar verlangd dan dat ze haar gezicht laat zien. Haar twee maanden oude regering krijgt van veel kanten al het verwijt niet snel en competent genoeg te reageren op de zwaarste overstromingen in ten minste een halve eeuw.

Vandaag moest ze toegeven dat het niet zal lukken de hoofdstad Bangkok droog te houden, ondanks massale inspanningen om kwetsbare plekken met onder meer zandzakken voor onderlopen te behoeden. Door het openen van sommige sluizen zouden sommige wijken onder water raken. „De problemen zijn overweldigend” zei de premier in een emotionele persconferentie. „Het is een nationale crisis, dus ik hoop dat iedereen zal meewerken.” 

Sinds het land begon onder te lopen, zijn minstens 320 mensen omgekomen. Van 61 van de 76 provincies zijn delen overstroomd. In de historische stad Ayutthaya, eeuwenlang het centrum van de Siamese beschaving, steken alleen de daken van pagodes nog boven het water uit.

Thai geven het centrum dat de overstroming moet afhandelen een dikke onvoldoende, bleek deze week uit een opiniepeiling. Mensen zijn eveneens onzeker of de regering de juiste beslissingen neemt bij het openen of sluiten van sluizen. In sommige gebieden wordt water geloosd om grotere overlast op andere plekken te voorkomen. Maar soms gaan geruchten dat bepaalde gebieden om politieke redenen worden gespaard.

Daarbij geven betrokken ministers en gouverneurs tegenstrijdige informatie. Terwijl bewoners van Bangkok maandag van een woordvoerder van het centrum hoorden dat ze binnen zeven uur moesten evacueren, zei het hoofd van het centrum dat ze alleen hun spullen op een hogere verdieping in veiligheid hoefden te brengen.

Op lange termijn kan de regering het nog moeilijker krijgen. Zes grote industriegebieden met meer dan duizend fabrieken zijn overstroomd, waardoor de productie van allerlei producten zoals fototoestellen, computers of auto’s stil ligt. Het water heeft rijstvelden verwoest, waardoor het land dit jaar ruim tien procent, oftewel 3 miljoen ton rijst minder produceert dan voorspeld.

Het ministerie van Financiën denkt dat de economische groei dit jaar, aanvankelijk geschat op 3,8 procent, door de overstromingen 1 tot 1,7 procentpunt lager zal uitkomen. Mocht het Westen in een nieuwe recessie belanden, dan kan de groei nog veel lager uitvallen. Export is goed voor 60 procent van Thailands bruto binnenlands product. Verder heeft de regering een budget van 120 miljard baht (2,8 miljard euro) opzij gezet om de schade van de overstromingen te repareren, waardoor het begrotingstekort met 50 miljard extra zal oplopen tot 400 miljard baht.

Het maakt dat er minder geld overblijft voor de populistische plannen waarmee Yingluck afgelopen zomer met ruime meerderheid de verkiezingen won. Zij beloofde toen subsidies voor rijstboeren, een computer voor elke nieuwe schoolleerling, verlaging van de belastingen voor bedrijven en tien nieuwe sneltramlijnen voor Bangkok. Al voordat de economie door de overstromingen een klap kreeg, waarschuwden critici dat deze plannen veel te duur waren.

Haar eerste test kreeg Yingluck deze week, toen de regering een besluit moest nemen over een van haar belangrijkste beloften: verhoging van het minimumloon tot 300 baht (7 euro) per dag. Een stap waarvan zakenlieden vrezen dat die vooral kleine bedrijven de genadeklap kan geven. Met steun van werknemers en werkgevers werd besloten tot een compromis: de verhoging gaat door, maar pas in april en vooralsnog alleen in Bangkok en zes andere provincies waar de lonen al relatief hoog zijn. De rest van het land volgt in 2013.

Eén belofte van Yingluck is door de overstromingen gemakkelijker te verwezenlijken: om het verdeelde land nader tot elkaar te brengen. Zo betrekt ze de vorige premier en haar tegenstander in de verkiezingen, Abhisit Vejjajiva, bij de strijd tegen de overstromingen. Haar verkiezing kwam na jaren van demonstraties en strijd tussen rode en gele shirts, tussen voor- en tegenstanders van haar broer en oud-premier Thaksin Shinawatra. Nu het land onder water staat, heeft men daar even geen tijd voor.