Topman Valk: 'Nu is Abellio een serieuze speler'

Het Britse dochterbedrijf Abellio van de Nederlandse Spoorwegen heeft in Groot-Brittannië een nieuwe concessie verworven. „Nu zijn we in Engeland een serieuze speler.”

Glunderend zit Anton Valk, directeur van Abellio, aan tafel. De Britse dochteronderneming van de Nederlandse Spoorwegen heeft zojuist bekendgemaakt dat het Greater Anglia, het spoornetwerk ten noordoosten van Londen, zal overnemen. Gisteravond keurde de Britse regering de concessie goed en werden de contracten ondertekend.

Wat heeft Abellio in de wacht gesleept?

Anton Valk: „Je kunt zeggen dat we een van de belangrijkste dienstverleners voor Londen worden, en voor Londen is openbaar vervoer essentieel. Het gaat om twee lijnen, die samenkomen in Liverpool Street Station in het hart van de Londense City. De ene lijn gaat naar Cambridge, en verder door naar Ely. De ander naar Norwich, met aftakkingen naar onder meer Harwich. Interessant is ook dat na Liverpool Street het eerste station Stratford is, waar het Olympisch Park ligt. En het vliegveld Stansted, met de Stansted Express, hoort erbij.

„Het is een relatief groot netwerk, dat vooral gericht is op forensen. En in cijfers gaat het om 1.900 treindiensten en gemiddeld 400.000 passagiers per dag, 167 stations, en een omzet van 575 miljoen pond.”

Abellio is al enige jaren actief met spoorvervoer in het noorden van Engeland, en troefde dit maal twee grote spelers af. Is er een succesformule?

„We hebben met Merseyrail [rondom Liverpool, red.] en Northern Rail [tussen Leeds, Liverpool en Manchester] een goede reputatie opgebouwd, en daarmee kunnen bewijzen dat we een spoornetwerk kunnen beheren en exploiteren.

„Bovendien zijn we lang bezig geweest met de voorbereiding voor deze concessie. We hebben echt geprobeerd te begrijpen wat er daar moet gebeuren en kan verbeteren; we zijn vaak op het netwerk geweest. Dat betaalt zich nu uit.

„Greater Anglia is bijvoorbeeld heel erg achterop geraakt op het gebied van dienstverlening. We weten dat er veel wordt zwartgereden. Dat scheelt in omzet, het zijn natuurlijk mensen die niet betalen. Maar het geeft ook een gevoel van onveiligheid. Dat kun je betrekkelijk snel oplossen.”

Is het een Nederlandse succesformule?

„Nee, maar we zijn wel anders dan de andere spelers, die voornamelijk uit de busbranche komen. Wij kijken meer naar de lange termijn, en naar het hele vervoer. We exploiteren niet gewoon één lijn, maar proberen de spoorwegen als geheel beter te maken. Bovendien proberen we de dienstverlening niet alleen goed te doen, maar ook beter dan we bij het bieden op de concessie beloofden. In Merseyside is de klanttevredenheid nu 91 procent, bij Northern Rail 83 procent. Dat hebben we weten te bereiken op spoorlijnen die echt als heel akelig bekend stonden.”

De Nederlandse reiziger zal nu denken: Waarom investeert NS niet in Nederland? Het bedrijf kreeg een boete van 2 miljoen wegens te veel vertragingen, te weinig zitplaatsen en gebrekkige informatievoorziening.

„De investeringen zijn hier beperkt, de bedrijven winstgevend. En ik vind het lastig om te vergelijken, de metingen zijn hier heel anders. Ik vind zelf dat NS het heel goed doet.”

Kan NS dan iets leren van zijn Britse dochter?

„We doen al veel aan kennisuitwisseling. Het Cyclepoint in Leeds [een soort ov- fietsenplan, red.] komt uit Nederland, onze veiligheidsbenadering is Nederlands. En andersom gaat er ook kennis terug.”

Bijvoorbeeld hoe er geboden moet worden op concessies – mocht het Nederlandse spoor in de toekomst verder worden geprivatiseerd?

„Dat kan. Dat hangt ervan af hoe het in Nederland gaat. Dat is een politiek proces. Maar misschien is het maar betrekkelijk hoe goed we het hier doen. Je kunt zeggen: zijn die treinen van Abellio dan zo geweldig? Nee, eigenlijk niet. De treinstellen in Merseyside zijn dertig jaar oud en die poetsen we dan een beetje op. Maar je ziet wel verschil in hoe wij opereren, sinds 2003 zijn onze netwerken andere spoorwegen geworden.”

Maar toch, wat moet NS in Engeland?

„Als je in deze markt wilt opereren, is dit de meest geliberaliseerde markt. En hier kun je een normaal, goed spoorbedrijf runnen. Zowel Northern Rail als Greater Anglia is een vrij groot, mooi spoorbedrijf waar je echt iets mee kunt doen, je kunt er echt je kennis in kwijt.”

Wat is het uiteindelijke doel van Abellio?

„We willen in deze markt een blijvende positie zien te verwerven. Daarvoor moet je in elk geval over een aantal concessies beschikken. Nu we Northern Rail, Merseyrail en Greater Anglia hebben, staat hier een mooi bedrijf. De omzet van deze drie samen is nu 1 miljard pond [1,14 miljard euro]. Dat is mooi. Nu zijn we een serieuze speler.”