'Russisch geld gewit in Nederland'

the Dutch Prime Minister Mark Rutte Moscow hotel, Russia. Photo by Oleg Klimov NRC

De invloedrijke Russische klokkenluider en blogger Aleksej Navalny heeft in een ontmoeting met premier Rutte de Nederlandse regering opgeroepen het witwassen van Russisch geld in Nederland strenger tegen te gaan. Nederland kan op die manier een belangrijke bijdrage leveren aan het bestrijden van de corruptie in Rusland, aldus Navalny. Hij doelde vooral op de activiteiten van het in Amsterdam gevestigde Russische overslagbedrijf Gunvor, dat geleid wordt door een vriend van premier Poetin.

Navalny deed zijn oproep gisteravond aan het begin van een driedaags officieel bezoek van Rutte aan Rusland. „Nederland heeft een sleutelpositie in Europa en moet een politiek van zero tolerance voeren als het over corruptie gaat”, zei Navalny. Hij legde eerder tal van grote corruptiezaken bloot waarbij vooraanstaande leden van het Russische bedrijfsleven betrokken zijn.

Rutte benadrukte op een persconferentie dat Nederland strenge regelgeving tegen witwassen heeft. Om de corruptie en wetteloosheid effectief te kunnen bestrijden, is het veel belangrijker dat Russische bedrijven die zaken doen met Nederland de „hoogste juridische standaarden” naleven, vindt hij. „Ik zal er tijdens mijn ontmoetingen met president Medvedev en premier Poetin op wijzen dat technologische modernisering alleen succesvol kan zijn als er ook justitiële modernisering bestaat”, zei hij, doelend op de magere ontwikkeling van de rechtsstaat in Rusland.

Een Nederlandse bankier die niet met zijn naam in de krant wil beaamt wat Rutte zegt over de Nederlandse regelgeving. Maar hij zegt ook dat er wel onderzoek moet worden gedaan naar de activiteiten van vestigingen van Russische banken in Nederland.

Behalve met Navalny sprak Rutte met vertegenwoordigers van Human Rights Watch, de anti-corruptiewaakhond Transparency International en de homo-organisatie LGBT. Hij zei diep respect te hebben voor hun inspanningen om van Rusland een beter land te maken. Mensenrechtenactivist Tatja Loksjina heeft Rutte onder andere gewezen op de toenemende wetteloosheid op de Noordelijke Kaukasus. „Het geweld is er met 100 procent gestegen”, zei ze. „Niemand wordt er gestraft voor de ontvoeringen en verkrachtingen. Hetzelfde geldt voor de moorden op klokkenluiders.”

Rutte is in Moskou met vijftien bestuursvoorzitters van Nederlandse multinationals en vertegenwoordigers van zeventig mkb-bedrijven. Hij wordt vergezeld door VNO-voorzitter Wientjes en minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD). Er worden intentieverklaringen voor (verdere) samenwerking getekend, onder meer tussen Gasunie en Gazprom. De Nederlandse export naar Rusland was in 2010 zes miljard euro.