Haarlem wil crimineel nu aanpakken

De burgemeester van Haarlem hoopt de vergunningen te kunnen intrekken van de drie coffeeshops van de criminele infiltrant Kris J.

De man die in de jaren negentig zijn bankrekening spekte als belangrijkste criminele infiltrant van de Haarlemse politie, heeft zich succesvol genesteld in de bovenwereld van die stad. Drugshandelaar Kris J. exploiteert in de hoofdstad van Noord-Holland samen met zijn familie drie coffeeshops met gemeentelijke vergunningen. Hij bezit en handelt er in onroerend goed en had zijn eigen voetbalteam in de hoofdklasse: Young Boys. De voetbalclub werd misbruikt als illegaal pokercentrum.

De activiteiten zijn recentelijk aan het licht gekomen na een onderzoek van het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC). In die instelling proberen politie, justitie, belastingdienst en gemeente gezamenlijk criminaliteit te bestrijden.

Burgemeester Bernt Schneiders (PvdA) van Haarlem zegt niet verbaasd te zijn over de uitkomsten van het onderzoek. „We hadden al langer vermoedens dat er iets mis was en daarom besloten we tot een onderzoek. Het is absoluut zorgwekkend dat de onder- en bovenwereld zo strikt verweven raken. Het is een probleem dat we alleen door nauwe samenwerking met alle mogelijke instanties bestuurlijk kunnen aanpakken.”

Kent u als burgemeester uw geslaagde stadgenoot Kris J. persoonlijk?

Burgemeester Schneiders: „Nee, ik heb nog nooit een biertje met hem gedronken. Ik heb ook nog nooit een wedstrijd bekeken bij voetbalclub Young Boys omdat justitie mij had laten weten dat het er niet helemaal pluis was.”

Toch raar dat de gemeente Kris J. vergunningen geeft om coffeeshops te exploiteren.

„De kern van het probleem is dat je als gemeente beperkte wettelijke mogelijkheden hebt. Het publiek denkt dat als een veroordeelde drugshandelaar een coffeeshop runt, je die tent eenvoudigweg moet sluiten. Maar zo werkt het niet in het bestuursrecht. We hebben als gemeente het Landelijk Bureau Bibob om advies gevraagd. Zij doen integriteitsonderzoek om te kijken of er een risico is op criminele activiteiten. In dit geval oordeelden ze dat er geen reden was om negatief te oordelen over een vergunningaanvraag. Dan houdt het voor ons als gemeente op.

„Het enige wat je dan kunt doen is tot tijdelijke sluiting van een coffeeshop overgaan bij gebleken misstanden, zoals verkoop van hasj aan minderjarigen of verkoop van alcohol. Na strenge controles hebben we de coffeeshops van de familie J. ook af en toe tijdelijk gesloten. Waar mogelijk pakken we hem aan, maar we leven in een rechtsstaat. De primaire verantwoordelijkheid voor het aanpakken van mensen zoals Kris J. ligt bij justitie.”

Moet justitie meer doen?

„Nee, juist omdat we in Haarlem voortdurend samenwerken in het RIEC komen er al allerlei verontrustende gegevens boven. Dan lijkt het alsof er vooral hier van alles mis is. Het is nog maar het topje van de ijsberg. Die banden tussen misdaadmilieu en zakenwereld zijn overal.”

De Belastingdienst heeft nu het voortouw genomen bij de aanpak van Kris J. cum suis. Er zijn „aanzienlijke aanslagen” opgelegd. Naar verluidt gaat het om bedragen met zes nullen.

Is het een goede tactiek om Kris J. vooral financieel uit te kleden?

„De aanpak moet op alle mogelijke manieren gebeuren. De tactiek van de fiscus helpt in ieder geval wel. We hebben in Haarlem ook patserteams die zo veel mogelijk spullen afpakken van mensen die hun bezittingen niet kunnen verantwoorden. Het is alleen jammer dat de Belastingdienst uit privacyoverwegingen niet bekendmaakt welke forse aanslagen zijn opgelegd. Dat zou preventief werken en ook nog meer informatie opleveren.”

Mag Kris J. doorgaan met het exploiteren van coffeeshops?

„We zullen als gemeente opnieuw proberen zijn vergunning in te trekken. Door het nieuwe onderzoek zijn de illegale geldstromen beter in kaart gebracht. Deze informatie is straks ook bekend bij het Landelijk Bureau Bibob. Wellicht dat ze nu wel een negatieve indicatie geven voor de vergunningen voor Kris J.”