ETA beëindigt ‘zoals verwacht’ gewapende strijd voor Baskische onafhankelijkheid

De videoboodschap van de ETA wordt getoond op televisieschermen in een supermarkt in Guernica. Foto Reuters / Vincent West Een videoboodschap van de ETA op televisieschermen in een supermarkt in Guernica in januari. Foto Reuters / Vincent West

De Baskische gewapende organisatie ETA heeft vandaag “de definitieve beëindiging” van haar “gewapende activiteiten” aangekondigd. Dit zou het einde betekenen van de ruim veertig jaar durende gewapende strijd voor de onafhankelijkheid van Baskenland.

De ETA maakte dit bekend in een verklaring op de website van de Baskische krant Gara. In het verleden kondigde de ETA ook al wapenstilstanden aan, waaraan niet altijd gehouden werd. Maar in januari kondigde de ETA een “permanente” wapenstilstand af. Op Gara schrijft de beweging:

“De ETA heeft besloten tot de definitieve beëindiging van de gewapende activiteiten. ETA roept de regeringen van Spanje en Frankrijk op om een directe dialoog te beginnen om het conflict op te lossen”

De Spaanse premier Jose Luis Rodriguez Zapatero verwelkomde de stap van ETA als een “overwinning van de democratie”, meldt persbureau AFP. Onze correspondent Merijn de Waal spreekt echter van een “interessante” maar “verwachte stap” van de Baskische afscheidingsbeweging. Een die “teleurstellend” is voor de Spaanse regering. De Waal:

“In september vorig jaar kondigde de ETA al het einde aan van de gewapende strijd en op 10 januari kondigde de organisatie een permanente wapenstilstand af. Deze nieuwe stap maakt onderdeel uit van een proces dat al een tijd gaande is. Maar het zal nog niet genoeg zijn voor de Spaanse regering, die eist namelijk de ontbinding van de ETA en dat haar leden de wapens inlevert. De ETA heeft vaker wapenstilstanden afgekondigd om zich daar later niet aan te houden. Geen politicus wil zich hieraan branden. De onderhandelingspositie van de ETA is zwak, aangezien zij op organisatorisch vlak verzwakt is en niet in de positie is om te vragen om politiek wisselgeld. Toch zou een mogelijk stap van Spanje kunnen zijn om ook toenadering met de ETA te zoeken door Baskische gevangenen dichter bij huis te detineren. Nu zijn zij vaak heel ver van hun familie gedetineerd, bijvoorbeeld in Zuid-Spanje.”

Op 27 september schreef De Waal al in NRC Handelsblad dat “het eindspel” in gang was gezet door de links-nationalistische Basken die niet meer geloofden in de ETA-terreur.

Het eindspel in een conflict van ruim een halve eeuw oud lijkt in gang gezet. In Baskenland groeit de hoop op vrede. De afscheidingsbeweging ETA is door ferm optreden van politie en justitie de afgelopen jaren ernstig is verzwakt geraakt. De overgrote meerderheid van de 732 ETA-gevangenen schaarde zich afgelopen weekeinde [24 september] achter een verklaring om het geweld voorgoed af te zweren. Dit zogenoemde ‘Verdrag van Guernica’ werd vorig jaar, gelijktijdig met het laatste ETA-bestand, opgesteld. Auteurs zijn prominente leden van de ‘izquierda abertzale’, de verenigde radicaal-linkse nationalistische beweging in Baskenland. Veel van haar leden waren eerder actief in de politieke tak van de van oorsprong marxistisch-leninistische ETA.