Vincent Bijlo scherp en ingenieus

De cultuuroptimist, door Vincent Bijlo. Gezien: 18/10 in Stadsschouwburg, Utrecht. Tournee t/m 12/5. Inl: vincentbijlo.com ****

Vincent Bijlo heeft in zijn veertiende theaterprogramma nog niets van zijn scherpte verloren. Soms is hij zo scherp, zegt hij zelf, dat hij zich eraan prikt – en hij wijst op het braillescript dat hij tijdens de voorstelling onder zijn arm houdt en met zijn vingers afleest. Onder de titel De cultuuroptimist bouwt Bijlo een raamvertelling op over een treinreis naar een congres over kunstmatige intelligentie: „Daar is de laatste tijd veel behoefte aan.” Onderweg maakt hij niet alleen grimmige grappen over de NS („vooral geroemd om de kwaliteit van haar bussen”), maar vindt ook alle aanleiding voor spitse tirades over de opdringerigheid van smartphones en een teder verhaal over een romance in het blindeninstituut uit zijn jeugd.

Allengs komt er in dit ingenieus geconstrueerde programma nog een tweede raamvertelling bij. Die lijkt te gaan over een politieke tweestrijd in Bijlo’s dorp, maar blijkt al snel model te staan voor de landelijke verhoudingen. Met de muziekschool als subsidieslurper. En met een krachtige reactie op de tegenwerping dat zo’n coalitie maar vier jaar aanblijft: „Dat is bijna de hele Tweede Wereldoorlog!”

Maat houden is nooit Bijlo’s sterkste kant geweest. Ook nu beukt hij soms te veel door op één aambeeld. Maar hij heeft ons gewaarschuwd: wegens de btw-verhoging speelt hij ditmaal 13 procent langer.