President Oekraïne is voorlopig niet welkom in Brussel

Leiders van de Europese Unie hebben gisteren een geplande belangrijke ontmoeting met het Oekraïense staatshoofd Viktor Janoekovitsj voor later deze week afgezegd. De Europese leiders reageren daarmee voor het eerst met concrete maatregelen op de veroordeling van de Oekraïense oud-premier Joelia Timosjenko, een week geleden.

Timosjenko kreeg op 11 oktober zeven jaar cel opgelegd, wegens machtsmisbruik bij het sluiten van een gasdeal in 2009 met Rusland. Maar volgens Europese leiders is die zaak politiek gestuurd. Timosjenko geldt als politieke rivaal van Janoekovitsj. Bij de parlementsverkiezingen van 2012 en de presidentsverkiezingen van 2015 zou zij zijn belangrijkste tegenstander zijn.

Direct na de veroordeling hadden Europese leiders al gewaarschuwd dat de Oekraïense toenadering tot de EU in gevaar zou komen.

President Janoekovitsj zou morgen in Brussel onder anderen EU-raadsvoorzitter Herman Van Rompuy en Commissievoorzitter José Manuel Barroso ontmoeten. Ze zouden er vooral praten over een associatieverdrag, dat Kiev voor het einde van dit jaar hoopt te sluiten met de EU. Belangrijk onderdeel daarvan is de creatie van een uitgebreide vrijhandelszone. Voor de Oekraïne is zo’n zone van groot belang. De economie drijft op de export naar Europa, onder meer van staal en graan.

Maar de Europese leiders maakten gisteren bekend dat de gesprekken zijn afgezegd en worden verplaatst naar een later, nog te bepalen tijdstip. Voorwaarde voor een nieuwe ontmoeting is dat „de situatie zich beter leent voor stappen in de richting van meer samenwerking”, aldus de woordvoerder van Van Rompuy.

De EU heeft eerder bij Kiev aangedrongen op een wetswijziging, die ervoor moet zorgen dat Timosjenko alsnog en op korte termijn vrijkomt.

Volgens die wijziging wordt het vergrijp waarvoor Timosjenko is veroordeeld niet meer gezien als een overtreding van het strafrecht, maar als een overtreding van het bestuursrecht. Daardoor zou zij alsnog op korte termijn vrij kunnen komen.

Maar gisteren werd duidelijk dat Oekraïne niet van plan is om haast te maken met zo’n wijziging. Parlementsleden van Janoekovitsj’ partij weigerden ’s ochtends een wetsvoorstel van die strekking te behandelen.

Gisteren werd ook bekend dat Rusland, Oekraïne en nog vijf andere voormalige Sovjetrepublieken een onderling vrijhandelsverdrag hebben gesloten. (AFP, AP, Reuters)