Palestijnse gevangenen zijn zo weer aangevuld

Gilad Shalit, de door Hamas vastgehouden Israëlische korporaal wordt geruild tegen 1.027 Palestijnse gevangenen. Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’tselem zouden dan nog ruim 4.300 Palestijnen gevangen blijven. Een andere organisatie, ‘Friends of Humanity’, houdt het op 8.500. Dat vestigt de aandacht op het gevangenenbeleid van Israël.

De Palestijnen hebben een ministerschap voor Gevangenen en Gewezen Gevangenen. Daar is alle reden toe. Sinds 1948 heeft Israël zo’n 800.000 Palestijnen gevangengehouden. Sinds de bezetting van de Palestijnse gebieden in 1967 was dat circa 650.000. Van de gehele Palestijnse bevolking is ongeveer 25 procent wel eens gearresteerd. Er is vrijwel geen familie te vinden waarvan niet ten minste één lid gevangen werd genomen. De Palestijnen zijn wereldwijd de bevolking met het grootste deel in gevangenschap.

Recente statistieken van Friends of Humanity leveren meer belangwekkende gegevens. Onder de 8.500 gevangenen bevinden zich 35 vrouwen, 337 kinderen en 15 leden van het Palestijnse parlement. 2.000 gevangenen hebben medische zorg nodig.

Van de gevangenen bevinden zich 19 in isoleercellen, 257 staan onder administratieve detentie (en zijn daarmee overgeleverd aan volkomen willekeur), 313 zijn opgesloten sinds voor 1994, 115 hebben meer dan 20 jaar gevangengezeten en 14 meer dan 25 jaar.

Sinds 27 september zijn honderden Palestijnse gevangenen in hongerstaking gegaan. Zij staan niet onder medisch toezicht en hun gezondheidstoestand gaat achteruit. Hun belangrijkste eisen zijn het beëindigen van onder meer het denigrerende gebruik van isolatie, beperkingen op universitaire opleidingen, het onthouden van boeken en kranten, het buitensporig gebruik van boetes als straf en alle vormen van collectief straffen, waaronder het weigeren van familiebezoek, nachtelijke doorzoeking van cellen en het onthouden van basisgezondheidszorg.

Defence for Children International in Genève bezit zo’n honderd gedocumenteerde gevallen van seksueel misbruik van Palestijnse kinderen in Israëlische gevangenschap, waarschijnlijk het topje van de ijsberg.

Het huidige aantal Palestijnse gevangenen (5.500 dan wel 8.500) is naar Israëlische maatstaven bescheiden te noemen. Lange tijd werd het niveau gehandhaafd op 11.000 à 12.000. Na elke omvangrijke gevangenenruil in het verleden werd het gewenste niveau via nieuwe arrestaties binnen drie maanden weer bereikt. Het kan Palestijnen binnenkort zomaar gebeuren dat midden in de nacht de voordeur van hun huis wordt ingetrapt en man, vrouw of kind wordt afgevoerd naar een hoogst onzekere, gevaarlijke toekomst in Israëlische gevangenschap.

Jan Wijenberg is oud-ambassadeur van in onder andere Saoedi-Arabië en Jemen.