Frankrijk zakt verder weg

Aan de vooravond van de cruciale top van regeringsleiders over de eurocrisis, staat Frankrijk onder zware financiële druk. De redder dreigt drenkeling te worden.

Frankrijk dreigt een probleem te worden. De op een na machtigste economie van de eurozone is niet meer deel van de oplossing van de schuldencrisis, maar het volgende land dat op punt van wankelen staat. De redder wordt langzaam drenkeling. Dat is de nieuwe realiteit in Europa.

De Franse president Sarkozy reageerde gisteren strijdbaar op de waarschuwing van kredietbeoordelaar Moody’s dat de gekoesterde AAA-status van Frankrijk mogelijk in gevaar komt. Sarkozy verbindt het behoud van het keurmerk van financiële betrouwbaarheid aan het lot van de euro. „De komende dagen moeten wij zeer belangrijke beslissingen nemen”, aldus Sarkozy. Als de euro valt, verdwijnt de eenheid in Europa, betoogde de president. „Zij die Europa en de euro vernietigen, dragen de verantwoordelijkheid voor de terugkeer van conflict en verdeeldheid op ons continent.”

Met de felle uitspraken zet hij de onderhandelingen over maatregelen die de eurocrisis moeten bezweren verder op scherp. De waarschuwing van Moody’s was helder: gezien de lage verwachte groei in Frankrijk en de aanzienlijke staatsschuld kan Frankrijk waarschijnlijk niet de eigen banken redden, zonder de AAA-rating te verliezen. Daarom realiseert Sarkozy zich dat Frankrijk het huidige sociaal-economische beleid alleen kan handhaven als de kosten voor de oplossing van de crisis gedragen worden door alle eurolanden.

De mogelijke verlaging van de kredietwaardigheid wordt volop gebruikt voor het binnenlandse politieke spel. De kersverse socialistische presidentskandidaat Hollande ziet de waarschuwing als bewijs voor het failliet van vijf jaar Sarkozy, „de president van de staatsschuld”. Die steeg onder Sarkozy van 64,2 tot 85,5 procent van bbp. Rechts Frankrijk ziet er juist een waarschuwing in om vooral de socialisten niet aan de macht te laten komen. Sarkozy, die vandaag telefonisch overleg met de Duitse bondskanselier Merkel zou hebben, ziet een stevig akkoord in Brussel als uitweg. Maar Duitsland heeft al laten weten geen allesbepalende doorbraak te verwachten. De onderhandelingen tussen Berlijn en Parijs verlopen stroef. Duitsland wil dat Europese banken een groter deel dan de afgesproken 21 procent van de Griekse schuld kwijtschelden. Frankrijk wil dat niet. Franse banken bezitten veel risicovolle staatsobligaties. De kosten om die banken te herkapitaliseren zullen groot zijn. Juist daarom wilde Frankrijk dat het noodfonds EFSF, waar alle eurolanden garant voor staan, banken helpt. Duitsland wil dat overheden in eerste instantie die kosten dragen.

Het behoud van de AAA-rating van Frankrijk dient ook als troef. Als Frankrijk wordt afgewaardeerd, verliest het noodfonds ook de hoogste beoordeling en daarmee de mogelijkheid goedkoop te lenen op de financiële markten. Een pakket maatregelen zonder krachtig fonds is voor de markten geen oplossing. Zonder Franse AAA-rating zal Duitsland meer moeten betalen, een boodschap waar bondskanselier Merkel niet graag mee thuiskomt. Dat is de wurggreep waar Frankrijk en Duitsland elkaar in houden, vier dagen voor de cruciale Europese top.