Dit is de place to be

Vandaag begint het Amsterdam Dance Event. De meeste internationale dj’s die draaien komen uit Duitsland.

Dj’s van eigen bodem hebben hier minder aanhang.

Vraag een Nederlandse technoliefhebber waar hij het liefst een weekend heen wil en hij zal Berlijn antwoorden. Nog specifieker de Berghain, Berlijns technotempel. De rijen zijn lang en het deurbeleid is streng, maar wie eenmaal binnen is, krijgt er wel wat voor terug. In deze betonnen hal beginnen de feesten op zaterdagavond en eindigen ze pas op maandag. Het bier is er goedkoop, de muziek snoeihard, de sfeer gemoedelijk en er is geen strikte dresscode. Huisdj’s als Marcel Dettmann, Ben Klock, Marcel Fengler en Shed vormen de crème de la crème van de technoscene.

De populariteit zie je terug in Nederland. Clubs als Roest en Trouw ademen de sfeer van Berlijn en op de grote technofeesten vind je regelmatig een of meerdere Berghain dj’s. Ook tijdens het Amsterdam Dance Event zijn de Duitsers goed vertegenwoordigd. Met meer dan 150 dj’s vormen ze de grootste groep buitenlanders en er zijn feesten met namen als: Wunderbar, Vrijbuiters go Berlin Underground, Freude am Tanzen, en Ostgut Ton night. Ostgut Ton is het label van de Berghain dj’s en deze avond is al weken uitverkocht.

„Duitsland, en Berlijn in het bijzonder, hebben een magische aantrekkingskracht op Nederlanders”, vertelt Judith Franken van XT3 radio, het technoradiostation van Nederland. „De harde Duitse sound is erg hot op het moment. Gek genoeg heeft Nederland juist weer een enorme aantrekkingskracht op andere Europeanen. Wij Nederlanders willen allemaal naar de Berghain, terwijl elke technominnende Europaan naar Awakenings wil. Nederlanders als Speedy J, Steve Rachmand, Michel de Hey en Secret Cinema vliegen de hele wereld over.”

Speedy J wordt, samen met Dave Clarke en Laurent Garnier, gezien als grondlegger van de techno in Europa. Terwijl Clarke tijdens het Amsterdam Dance Event voor een uitverkochte Melkweg staat en Garnier in Paradiso, lukte het Speedy J afgelopen weekend niet om het Utrechtse Ekko met een capaciteit van 250 man vol te krijgen. Ondanks de enorme carrières in het buitenland kunnen ‘onze’ dj’s binnen de landsgrenzen op veel minder aanhang rekenen.

Hetzelfde lijkt op te gaan voor het trance-genre. Nederland domineert al jaren de scene, maar veel dj’s lijken in het buitenland populairder te zijn dan hier. Ward van der Harst vormt samen met Willem van Hanegem het trance duo W&W. Afgelopen jaar stonden ze op nummer 71 in de DJ Mag top-100, de meest toonaangevende lijst van dit moment. Van de twintig optredens in september, oktober en november, hebben ze er slechts een in Nederland. Op het Amsterdam Dance Event. Van der Harst: „In november staan we in Egypte en dan hebben we alle continenten gehad. We reizen de hele wereld over. In Buenos Aires draaiden we tijdens Armin van Buurens ASOT 500 zelfs voor een publiek van 22.000 man. Dat is in Nederland wel anders. Hier moeten we het hebben van een diehard groep tranceliefhebbers.” Dat heeft volgens Van der Harst vooral met henzelf te maken: „We hebben ons tot nu toe vooral op het buitenland gericht.”

Toch geeft Van der Harst toe dat er in Nederland anders tegen trance aan wordt gekeken. „Jongens als Tiësto en Armin van Buuren hebben het genre groot en toegankelijk gemaakt. Vanaf dat moment hoor je veel van die trance-invloeden terug in commerciële muziek. Daardoor heeft het in Nederland een beetje een vieze naam gekregen.” Dance verplaatste zich van underground naar mainstream. „Feesten werden groter en drukker en dance werd toegankelijk voor het grote publiek. Inmiddels is het gewoon popmuziek en hoor je het op de radio.”

In Berlijn is van die commercialisering veel minder te merken. Door de lage prijzen, soepele regelgeving en vervallen panden voelt de dancescene nog steeds als underground. Dat is de kracht van Berlijn, zo weet ook het stadsbestuur. In het boek Muziekreis door het Berlijn van toen en nu – Van Jazzhel tot technohemel, schrijft Leonor Jonker hierover: „Na de Love Parade van 1991 zag de gemeente in dat de technoscene en de muziekindustrie als geheel een wezenlijke bijdrage kon leveren aan de economie.” Daardoor kent de stad geen verplichte sluitingstijden, mag er worden gedronken op straat, worden illegale feesten getolereerd, is er geen geluidslimiet en wordt zelfs het bezit van een kleine hoeveelheid softdrugs gedoogd.

Verder schreef Jonker: „De Berlijnse burgemeester Klaus Wowereit zei in 2003: ‘Wir sind arm, aber trotzdem sexy’.” Een sfeer die goed aansluit bij het rauwe en harde geluid van techno en er vooral ook voor zorgt dat de prijzen laag blijven. Judith Franken: „Nederlanders gaan dus graag naar Berlijn omdat het er compleet anders aan toe gaat dan wij gewend zijn.”

Van een muzikale concurrentiestrijd is volgens Franken echter geen sprake. „De technoscene overstijgt landsgrenzen. Waarom zou je dan moeten concurreren? Het is geen wedstrijd tussen Duitsland en Nederland. Of tussen Europa en Detroit. Dat is appels met peren vergelijken. De scene, clubs, feesten, sfeer en ervaring zijn overal anders, daarmee vult het elkaar mooi aan.”

En ‘onze’ specialiteit? Franken: „Na het groot, groter, grootst van de afgelopen jaren, Awakenings Festival zit inmiddels op 35.000 bezoekers, gaat men nu juist op zoek naar de kleinere en intiemere feesten. Daar zie je dat kwaliteit niets te maken heeft met headliners die bedragen van vijf cijfers vragen voor een optreden. Er loopt zo enorm veel talent rond in Nederland en die zie je juist op dit soort feesten.”

    • Sarah Graman