Netanyahu zei dat hij niet zou buigen voor Hamas

Mendellevich’ zoon kwam in 2003 om bij een aanslag. De daders komen vandaag vrij. „Absurd”, vind Mendellevich. „Ze stelden Shalit voor als een zoon van ons allemaal.”

Hij was iemand die zijn hand naar de Palestijnen uitstak, zegt Yossi Mendellevich. Hij wilde vrede. „Tot acht jaar geleden een hond mijn hand eraf beet. Die wond bloedt nog steeds.”

In 2003 kwamen bij een zelfmoordaanslag op een bus in de Israëlische havenstad Haifa zeventien mensen om het leven. Yossi’s zoon Yuval, toen 13, was een van hen.

Vier Palestijnen werden veroordeeld voor de aanslag, twee kregen er levenslang. Vandaag komen ze vrij, samen met honderden andere Palestijnse gevangenen. Vannacht slapen ze in een huis, of onder de sterren, op de Westelijke Jordaanoever.

Gisteravond bekeek Mendellevich (60) in zijn flat in een deftige buurt van Tel Aviv op internet nog eens het filmpje met een interview met een van de veroordeelden. „Zeg tegen Israël dat het bombarderen doorgaat en dat we doorgaan met slachten”, zegt de Palestijn vanachter tralies tegen de Britse camera’s.

En wat denk je dat hij vorige week zei tegen zijn celgenoot die blijft zitten, vraagt Mendellevic zich hardop af. „Hij zei: maak je geen zorgen, we ontvoeren een nieuwe Israëlische militair en dan kom jij ook vrij”.

Mendellevich is niet als enige tegen de vrijlating van deze vier gevangen. Hij vindt dat Israël helemaal niet met de Palestijnse fundamentalistische beweging Hamas moet onderhandelen. Bovendien denkt hij dat de vrijlating een nieuwe golf van geweld zal veroorzaken.

Toch is hij vandaag niet emotioneel, zegt hij. Zijn verdriet en woede kwamen er gisteren al uit tijdens een speciale zitting van het Israëlische Hooggerechtshof, waar Mendellevich protest aantekende tegen de vrijlating van de gevangenen.

„Ik heb het Hof gezegd dat het moet voorkomen dat anderen meemaken wat ik meemaakte. Ik kwam aan bij de bus toen de lichamen er nog lagen. Ik rook de geur van verbrand vlees.” Barbecueën kan hij sindsdien niet meer, zegt hij.

Rond elf uur gisteravond hoorde Mendellevich dat het Hof zijn zaak had afgewezen. „Natuurlijk”, roept zijn vrouw vanuit de slaapkamer. En ook Mendellevich had zich daarop ingesteld. „Toch ben ik teleurgesteld. Dit is een slechte dag voor ons rechtssysteem. Omdat een rechtbank die daders opsluit daarna instemt met hun voortijdige vrijlating.”

Mendellevic – morsige trui, stevige buik en sportschoenen – zei na de aanslag zijn baan bij de overheid op en ging verder als zelfstandig ontwikkelaar van apparatuur om bomgordels mee op te sporen. Nu werkt hij als vrijwilliger bij een organisatie die terreurslachtoffers bijstaat.

In zijn vrije tijd bekijkt hij vaak op zijn computer de duizenden foto’s en kaarten van Israëlische hekken en muren op de bezette Westelijke Jordaanoever. De muren werken, denkt Mendellevich. Aanslagen zijn er nauwelijks meer. „Maar het werkt alleen in combinatie met het oppakken en vasthouden van terroristen.”

De vrijlating van duizend gedetineerde Palestijnen in ruil voor de Israëlische militair Gilad Shalit noemt Mendellevich „absurd”. Dat het Israëlische publiek de deal overwegend steunt, komt volgens hem door een uitgekiende publiciteitscampagne van de familie van Shalit en door de Israëlische media.

„Ze hebben Shalit gepresenteerd als een zoon van ons allemaal. Vooral vrouwen bleken daar gevoelig voor. Ze ontwikkelden moedergevoelens. De media hebben de Israëlische geest geklutst als roerei.” En de premier heeft niet meer ruggengraat dan zijn volk, vindt Mendellevich. „Netanyahu zei voor hij werd gekozen dat hij niet zou buigen voor Hamas. En dat is precies wat hij nu doet.”

Natuurlijk vindt ook Mendellevich dat Shalit vrij moet komen. Maar alleen door een ruil van één op één. Om dat te forceren had Israël volgens hem alle gas en elektriciteit in de Gazastrook moeten afsluiten en alle betalingsverkeer van Hamas moeten bevriezen.

Gelooft hij nog in vrede met de Palestijnen? Mendellevich lacht zonder dat zijn ogen meedoen. Het is te laat, zegt hij dan. „Als mijn zoon nog had geleefd, had hij het voor het elkaar gekregen.” De jongen volgde in 2003 een programma dat joodse en Palestijnse kinderen begrip en tolerantie voor elkaar wilde bijbrengen. Mendellevich: „Als er iemand was die een brug kon slaan, was het Yuval.”