Anthon Beeke zoekt irritatie

Close Up: Anthon BeekeNed. 2, 22.55-23.55 uur

Grafisch ontwerper Anthon Beeke (1940) is een held, wiens faam tot ver over de landsgrenzen reikt.

Misschien is zijn naam niet bij het grote publiek bekend, maar zijn ontwerpen moeten bij de iets oudere lezers in het geheugen zijn opgeslagen. Al was het maar omdat Beeke met zijn provocerende beeldtaal menigmaal voor een relletje zorgde: wie herinnert zich niet zijn blote-meisjesalfabet uit 1969, of zijn affiche voor Troilus en Cressida? Voor deze Shakespeare-uitvoering door Globe had Beeke een naakte, voorovergebogen vrouw als de kont van een paard gefotografeerd – geschokte burgers gingen in 1981 met witkwasten de straat op om de vagina’s uit het straatbeeld te schilderen.

In het portret Anthon Beeke, van slagersjongen tot grafisch ontwerper combineert regisseur Guus van Waveren gesprekken met bekenden met archiefbeelden waarin de jonge Beeke over zijn werk vertelt: „Ik heb geen behoefte aan mooi maken. Ik ben op zoek naar confrontatie en irritatie”, zei hij in 1970 met een vette grijns.

De ontwerper moest vorig jaar na een herseninfarct zijn studio opgegeven. In de documentaire bezoekt Beeke zijn archief. Hij doolt tussen de opgeslagen affiches en boeken. „Wat een bende, Jezus-nog-aan-toe”, stamelt hij. Na zijn infarct is Beeke met stomheid geslagen. In zijn hoofd zitten de woorden nog wel, maar hij kan er niet meer bij. Met die recente opnamen van Beeke had de regisseur wel iets zuiniger mogen omspringen.

Arjen Ribbens