Zelfs op het internet krijgt France Soir stevige concurrentie

Ooit was France Soir de best verkopende krant van Frankrijk. Nu dreigt ze volledig uit de kiosken te verdwijnen.

France Soir

Op 9 november 1970, de dag dat de Franse held generaal Charles de Gaulle stierf, verkocht de krant France Soir net iets meer dan 2,2 miljoen exemplaren. Het was het laatste, passende hoogtepunt van een krant die vanaf december wellicht niet eens meer gedrukt wordt, maar alleen nog op het internet zal verschijnen. Financiële perikelen, een komen en gaan van eigenaars en de omschakeling tot een vulgaire tabloid naar Brits/Duits voorbeeld zijn de krant uiteindelijk fataal geworden.

Al tijdens de Duitse bezetting groeide Défense de la France, zoals de krant toen heette, uit tot de grootste clandestiene titel van het land. In de jaren vijftig kwam het dagblad helemaal tot bloei, met een oplage tussen de anderhalf en twee miljoen verkochte exemplaren. Het handelsmerk van France Soir: altijd het allerlaatste nieuws. Op drukke nieuwsdagen verschenen er wel zeven edities, die door schreeuwende straatventers aan de man werden gebracht. France Soir was toen een brede, populaire, volkse krant, zonder demagogie of populisme, en zonder het elitaire van de kwaliteitskranten, met hun commentaren op de voorpagina.

In de revolutionaire dagen van mei 1968 kreeg France Soir al een eerste waarschuwing: de rol van leverancier van snel nieuws werd toen overgenomen door radiozenders als Europe 1 en RTL, die letterlijk mee op de barricades stonden. In de jaren zeventig zakte de oplage snel tot onder het miljoen. Sindsdien ging het alleen maar bergaf, tot France Soir in het begin van deze eeuw op een bepaald moment nog maar 20.000 exemplaren per dag verkocht.

Of helemaal geen, zoals toen in 2006 anderhalve maand werd gestaakt tegen een nieuwe eigenaar, de vastgoedbaas Jean-Pierre Brunois die verder helemaal niets met kranten had. Hij schakelde de Britse fotograaf Jason Fraser in om van de krant een tabloid naar Brits model te maken. Het eerste nummer van het vernieuwde France Soir had popzangeres Mariah Carey op de cover.

De krant beleefde een korte opleving, maar de Fransen moeten niets hebben van vulgaire, agressieve tabloidjournalistiek, zoals die door The Sun in Groot-Brittannië of Bild in Duitsland wordt bedreven. De Fransen houden zeker van roddels en societynieuws, maar dan wel op enig niveau, zoals opgedist door een weekblad als ParisMatch, dat berichten uit het leven van de ‘rich and famous’ afwisselt met stevige interviews en de mooiste fotoreportages.

Zeven jaar en drie eigenaars later zit France Soir helemaal aan de grond. Vorig jaar maakte de krant 31 miljoen euro verlies op een omzet van 17 miljoen euro, en dat is zelfs de Russische miljardair Alexander Poegatsjev, in weelde opgegroeid aan de Côte d’Azur, iets te gortig.

De 26-jarige zoon van oligarch Sergej Poegatsjev, die bekend staat als de bankier van het Kremlin, investeerde sinds hij in januari 2009 de titel overnam al ruim 100 miljoen euro in de krant, maar de ambitie om met een vernieuwde tabloid een oplage van 200.000 kranten te halen bleef sputteren bij 70.000.

Vandaar het plan dat Poegatsjev vorige week aan de redactie voorstelde: 89 van de 120 journalisten moeten eruit, de gedrukte versie verdwijnt en 30 journalisten en 10 administratieve medewerkers maken vanaf december een krant op het internet. Uit protest verscheen de krant een dag niet.

France Soir staat momenteel onder gerechtelijke bescherming tegen schuldeisers en daar heeft de redactie, die huist aan de chique Avenue des Champs Elysées, een beetje de hoop op gevestigd. Zij hopen dat Poegatsjev zijn plan niet doordrukt en de krant opnieuw verkoopt, zodat een van de alternatieven kan worden bekeken: verschijnen als een populaire maar stijlvolle avondkrant, een soort avondlijke tegenhanger voor Le Parisien/Aujourd’hui en France, de populairste tabloid van het land.

Maar volgens Poegatsjev heeft dat allemaal weinig zin. Hij denkt dat door alles op het internet te zetten de reclame-inkomsten drie of vier keer hoger kunnen liggen dan nu, dankzij een verdubbeling van het aantal sitebezoekers. En niet meer drukken betekent natuurlijk ook een flinke besparing op papier en mankracht.

Voor Frankrijk zou het een primeur zijn, een krant die alleen nog op het internet wordt gemaakt. De zakenkrant La Tribune overweegt eveneens de papieren editie af te schaffen, een twee weken durende proef afgelopen augustus viel in de smaak. Maar die titel brengt gespecialiseerd nieuws, waarvoor lezers op het net wel willen betalen, een essentieel verschil in vergelijking met France Soir. Overigens kent Frankrijk wel al drie zogenaamde ‘pure players’ die alleen nieuws op internet brengen: Rue89, Mediapart en Atlantico. En binnenkort lanceert The Huffington Post een Franse versie in samenwerking met Le Monde. Ook op het net krijgt France Soir dus volop af te rekenen met stevige concurrentie.

    • Dirk Vandenberghe