Palestijnse gevangenen zijn zo weer aangevuld

Er is geen volk waarvan zo’n groot deel gevangenzit als de Palestijnen. Na iedere gevangenenruil vult Israël het aantal weer aan op het ‘gewenste niveau’, stelt

Jan Wijenberg vast.

Gilad Shalit, de door Hamas vastgehouden Israëlische korporaal (onder het internationaal recht overigens gelegitimeerd) wordt geruild tegen 1.027 Palestijnse gevangenen. Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’tselem zouden dan nog ruim 4.500 Palestijnen gevangen blijven. Een andere organisatie, ‘Friends of Humanity’, houdt het op 8.500. Dat vestigt de aandacht op het gevangenenbeleid van Israël.

Wereldwijd uniek is het Palestijnse ministerschap voor Gevangenen en Gewezen Gevangenen. Daar is alle reden toe. Sinds 1948 heeft Israël zo’n 800.000 Palestijnse mannen, vrouwen en kinderen gevangengehouden. Sinds de bezetting van de Palestijnse gebieden in 1967 beliep dat ca. 650.000. Van de gehele Palestijnse bevolking werd ongeveer 25 procent gearresteerd. Er is vrijwel geen familie te vinden waarvan niet ten minste één lid gevangen werd genomen. Mannen in gevangenschap vormen 40 procent van de mannelijke bevolking in de Bezette Gebieden. De Palestijnen zijn wereldwijd de bevolking met het grootste deel in gevangenschap.

Recente statistieken leveren meer belangwekkende gegevens. Onder de 8.500 gevangenen bevinden zich 35 vrouwen, 337 kinderen en 15 leden van het Palestijnse parlement. 2.000 gevangenen hebben medische zorg nodig (16 met kanker, 160 met hart-, nieren- en bloeddrukproblemen, 80 met suikerziekte, 12 lijden aan eenzijdige verlamming, 40 lijden aan psychische stoornissen als gevolg van de toegepaste ondervragingsmethoden – waaronder martelingen).

Van de gevangenen bevinden zich 19 in isoleercellen, 257 staan onder administratieve detentie (en zijn daarmee overgeleverd aan volkomen willekeur), 313 ‘Veterane Gevangenen’ zijn opgesloten sinds voor 1994, 115 ‘Dekens (Deans) van Gevangenen’ hebben meer dan 20 jaar gevangengezeten en 14 ‘Generaals van het Geduld’ meer dan 25 jaar.

Sinds 27 september zijn honderden Palestijnse gevangenen in hongerstaking gegaan. Velen voegen zich daarbij. Zij staan niet onder medisch toezicht en hun gezondheidstoestand gaat achteruit. Hun belangrijkste eisen zijn het beëindigen van:

het denigrerende gebruik van isolatie;

beperkingen op universitaire opleidingen;

het onthouden van boeken en kranten;

geboeid gaan naar en van ontmoetingen met advocaat en familie;

het buitensporig gebruik van boetes als straf;

alle vormen van collectief straffen, waaronder het weigeren van familiebezoek, nachtelijke doorzoeking van cellen en het onthouden van basisgezondheidszorg.

Defence for Children International in Genève bezit zo’n honderd gedocumenteerde gevallen van seksueel misbruik van Palestijnse kinderen in Israëlische gevangenschap, waarschijnlijk het topje van de ijsberg.

Het huidige aantal Palestijnse gevangenen (5.500 dan wel 9.500) is naar Israëlische maatstaven bescheiden te noemen. Lange tijd werd het niveau gehandhaafd op 11.000 à 12.000. Na elke omvangrijke gevangenenruil in het verleden werd het gewenste niveau via nieuwe arrestaties binnen drie maanden weer bereikt. Het kan binnenkort zomaar gebeuren dat midden in de nacht de voordeur van je huis wordt ingetrapt en man, vrouw of kind wordt afgevoerd naar een hoogst onzekere, gevaarlijke toekomst in Israëlische gevangenschap.

Jan Wijenberg is oud-ambassadeur o.a. in Saoedi-Arabië en Jemen.

    • Jan Wijenberg