Kortkolom wetenschap

Te vroeg geboren kind is vaak autistisch

Rotterdam. Te vroeg geboren kinderen hebben een vijf keer vergrote kans op autisme. Dat blijkt uit een Amerikaanse studie waarbij 862 te vroeg geboren kinderen onderzocht werden tot hun eenentwintigste jaar. Bij 5 procent van hen werd een autistische stoornis geconstateerd, terwijl 0,9 procent gemiddeld is voor de Amerikaanse bevolking. Het onderzoek verscheen vandaag in Pediatrics. De kinderen in de studie hadden een geboortegewicht tussen 500 en 2.000 gram (normaal is tussen 2.500 en 4.500 gram). Hoe lager het geboortegewicht was, hoe groter de kans op een autistische afwijking: een kans van 10,6 procent voor baby’s onder de 1.500 gram, tegen een kans van 3,7 procent voor baby’s tussen anderhalf en twee kilo. Bij jongens was het effect sterker dan bij meisjes. Een laag geboortegewicht en vroeggeboorte zijn eerder in verband gebracht met een achterstand in de motorische en cognitieve hersenontwikkeling. Volgens de onderzoekers is het belangrijk extra alert te zijn op autisme, omdat deze aandoening gemaskeerd kan worden door de achterblijvende cognitieve ontwikkeling. (NRC)

Onvruchtbaarheid en miskramen: één enzym

Rotterdam. De activiteit van één enzym beïnvloedt zowel de kans op een miskraam als de kans op onvruchtbaarheid. In de baarmoeder van onvruchtbare vrouwen is het enzym actiever dan gemiddeld, terwijl het bij vrouwen die herhaalde miskramen hebben gehad juist minder actief is. Dat schreven onderzoekers gisteren in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine. Ze vermoeden dat het enzym verschillende rollen in de menstruatiecyclus speelt. Als het enzym in de eerste helft van de cyclus te actief is, raakt de vloeistofbalans van de baarmoederwand verstoord. Hierdoor kan het embryo zich niet innestelen. In een later stadium beschermt het enzym het baarmoederweefsel en het embryo tegen vrije radicalen, zeer schadelijke en reactieve moleculen. Muizen waarin de onderzoekers het enzym aan- of uitschakelden, kregen dezelfde afwijkingen. (NRC)

Longkanker plus diabetes is langer leven

Rotterdam. Longkankerpatiënten die ook suikerziekte hebben, leven langer dan longkankerpatiënten die geen diabetes hebben. Dat blijkt uit een grote Noorse studie die volgende maand gepubliceerd zal worden in Journal of Thoracic Oncology. In een analyse van 1.677 longkankergevallen bleek de kans om een, twee of drie jaar te overleven na de diagnose van kanker onder diabetespatiënten ongeveer twee keer zo groot. Vergeleken met andere patiënten waren hun overlevingskansen in de eerste drie jaar respectievelijk 43 tegen 28 procent, 19 tegen 11 procent en 3 tegen 1 procent. Suikerpatiënten hadden relatief minder uitzaaiingen en dat kan hebben bijgedragen aan hun grotere overleving. De meeste longkankerpatiënten sterven uiteindelijk aan de uitzaaiingen en niet aan de primaire tumor. (NRC)

Vitamine D helpt bij bestrijden tuberculose

Rotterdam. Het immuunsysteem kan de tuberculosebacterie alleen effectief bestrijden als het wordt geholpen door vitamine D, schreven Amerikaanse onderzoekers in Science Translational Medicine (13 oktober). Dat maakt duidelijk waardoor de klassieke behandeling, lang kuren in de buitenlucht, hielp: in de zon maakt de huid vitamine D aan. De ontdekking verklaart ook dat mensen met een donkere huid vatbaarder zijn voor tuberculose. Hun huid absorbeert minder zonlicht en maakt dus minder vitamine D aan. De ontdekking is van belang omdat tuberculosebacteriën in hoog tempo resistent worden tegen antibiotica. Nog altijd sterven er wereldwijd z’n 5.000 mensen per dag aan de ziekte. (NRC)